Page 47 - Kijk op zijn omgeving

Pagina 45

In ons land ging de wederopbouw opgang. Amerika kwam te hulp met het maatschappelijke
financirings plan. De auto ' s nam toe, meer mensen namen er bezit van, vracht vervoer werd
ook door vrachtwagens vervoert, men kon beter op de plaats komen dan met het schip.
Het vaar water naar de Haule werd steeds minder gebruikt, om dat het brengen van en naar de
haven niet meer gebruikt hoefde te worden.
Steeds meer wegen werden er verbreed en aan gelegd. Er kwamen ook steeds meer industrie.
In Drachten vestigde Philips uit Eindhoven een bedrijf, oorspronkelijk in het VVV gebouw.
Er werden scheerapparaten gemaakt. De start was bescheiden , naar de ontwikkelingen groot
en snel. De arbeidsomstandigheden waren aantrekkelijk: een goed loon, goede sociale
voorzieningen en vaste arbeidstijden. Dat was heel wat anders dan werken bij de boer of
middenstander. Ofals zoon op het ouderlijk stee, wat hier in de omgeving vaak betekende: een
klein bedrijf waar hard gewerkt moest worden, terwijl er haast geen brood in zat.
En al was het een grote verandering, menigeen deed de stap van werk op het land naar dat in
de fabriek. Er waren zoveel belanghebbenden dat er al gauw een grotere fabrieksruimte in
gebruik kon worden genomen.
Ook veel uit Haulerwijk kozen voor werk bij Philips in Drachten, jonge mannen die geen werk
hadden, maar ook kleine boeren wiens bedrijfte klein was voor het gezin er van te onder
houden, waar de moeder nu van wist wat hun maandloon was. Het bedrijf zorgde voor vervoer
iedere morgen vertrok er een autobus uit Haulerwijk, het werd de Philips bus genoemd, je
zorgde maar dat je bij de weg stond en je kon in stappen.
Niet alleen voor de mannen, ook voor meisjes was er werk te krijgen bij Philips. Uit wijde
omtrek gingen ze er heen, want ze waren nog nooit in de gelegenheid geweest om zoveel te
· verdienen. De verdiensten waren zelfs vaak groter dan die van de vader, die op zijn bedrijfje
zwoegde. De inkomsten van de dochter waren in het gezin dan ook zeer welkom, maar de
gezagsverhouding wijzigde zich daardoor wel eens. De dochter liet vaak haar rechten gelden,
nu zij het grootste deel van het gezamenlijke inkomen inbracht. Zij eisten echter ook nogal wat
voor zichzelf de etalages in Drachten lokten , en ze had nu immers geld en kon wel iets kopen.
Men zag deze meisjes dan ook al gauw in de moderne kleding. Ze stonden nu niet meer achter
bij de dames uit "stad"
De jeugd kreeg meer onderwijs, direkt na de lagerschool, bij een boer gaan werken, omdat de
kost verdiend moest worden, was voorbij de leerplicht wet was in geregeld dat men tot 16
leerplichtig was, jongens gingen naar de Lagere Landbouwschool en de meisjes naar de
Huishoudschool, enkelen gingen naar de ULO.
De samenleving werd veranderd, kinderen wisten meer dan de ouders. De samenleving binnen
het gezin veranderde. Niet alleen de meisjes en de jongelingsvereniging en de Chatehachatiesch
speelden een grote rol. Het uitgaan kwam er meer bij. De Disko's kwamen van de grond, hier
was geld mee te verdienen, eerst bij zaterdag 's avonds, maar later begon het om twaalf uur tot
vter uur.
Dan de vraag hoe onze kinderen en kleinkinderen zouden opgroeien, wat er van terecht zou
komen. Je zag soms dat kinderen van rustige, veranderlijke ouders heel moeilijk konden zijn,
wat daarvan de oorzaak was kon men niet achter halen. Men zag het voor de televisie, en men
las er over in de krant - dat er hele groepen jongens provoceerden in de grote steden
"'.Provo's" werden ze genoemd. Een nieuwe generatie vol van kritiek op de samenleving, zoals
die zich aan hen voordeed: Straks georganiseerd met heel wat en verboden - wel veranderd -
wel zeker maar met fundamentele te korten: woningnoot, verpaupering van hele buurten in de
grote steden met te weinig oog voor mensen op de grens van hei bestaan.
De critische voorhoede demostrede een nieuw, totaal anders levens gevoel, en raakte in
conflict met het 'gezag' dat er geen raad mee wist - niet anders dan met hard politie op treden.
Vooral Amsterdam, door de geschiedenis heen centrum van de vernieuwings beweging.