Page 55 - Kijk op zijn omgeving

Pagina 53

Ik hoorde iemand zeggen: klagen dat er niets meer aan was, "bij het hooien was het hard
werken, maar je deed het samen. Om een uur of negen 's ochtens, gingje dan in het hooi zitten
de meid kwam langs met koffie, je zat een poosje rustig te praten, en dan ging je weer.
Nu staat er een man met de pakjes machine, wat bier of rivella klaar, slok, en weer verder.
Wie in de jaren vijftig drie honderd kippen had, had er in de jaren tachtig tienduizend. Er
ontstonden boterbergen en melkplassen - groente en fruit werden gedumpt.
Het was in de begin jaren zestig dat er opvallend veel boel goederen plaats vonden. Het waren
stuk voor stuk oudere mensen. Kleine luyden, die met taaie volharding hun bedrijfje door de
tijd hadden gesleept, die daarnaast zelfs nog genoeg pit hadden om actiefte zijn in de kerk en
politiek, maar die, toen hun opvolger ontbrak, in stilte de boel aan kant deden . Het was de tijd
waarin veel beleidsmakers praten over het kleine boeren probleem. Als hoofdbestuur van de
Friesche C.B.T.B. gingen we iedere avond op stap om met de leden op de afdelingen te
spreken, de CBTB had veel kleine leden. Het enige antwoord was, uitbreiding of er mee op
houden. Dat was een moeilijke op gave. Men zag dat niet zitten, het had altijd ge kunt.
Toen Sicco Mansholt een boer uit Oost - Groningen, en ook in Amerika had rond gekeken ,
eind jaren zestig. In de Harmonie in Leeuwarden predikt daar de zegeningen van
schaalvergroting. Een boer uit de Friesce Wouden op stond en zei; "Maar man, wij melke
achtien koeien met drie man, moeten wij nog harder?"
Mansholt sprak al van 40 tot 100 melk koeien.
We stonden aan de vooravond van een periode van onbekommerde schaal vergroting.
Overal werd het llJJldschap, roet subsidie, op pÏelJw verkaveld" het werd het ingericht voor
groot schaleg landbouw en met zeföen ohherkenbaar omgespit
De schaal werd sprongsgewijs verder vergroot. In de tuinbouw was dat vooral mogelijk door
de computer matige sturing. In de akkerbouw, nauw gebonden als die is aan de korte zaai en
pootperiodes en de korte oogstperiodes, stootte door met hulp van machines die per dag
steeds meer hectares de baas konden. In de veehouderij was de ligboxstal een sprong verder .
Het werd een breuk met het gangbare systeem.
Een deel van de oudere boeren had het er maar moeilijk mee. Je kon ze horen grommen over
de koeien die vuil werden in de boxen, nu ze niet meer in het stro lagen. De temperatuur die te
laag zou zijn, in de niet geisoleerdestal. Het ontbreken van toezicht per dier. Allengs was
ongeveer alles te wijten aan die nieuwe ligboxstallen Er er waren in het begin nogal wat
kinderziekten. Maar de voorlichting en jongere boerengaven geen krimp. En als dan die zoons
van die grommende boeren toch een stal hadden gebouwd, dan gingen diezelfde vaders daarna
met een glimlach vertellen dat hun zoon kans zag om in de doorloop melkstal wel tachtig
koeien per uur te melken.
Nieuwe kennis overmilieu, dier ziekten bestrijding, de bewaking van de gezondheid van het
eindproduct voor de consument maakt het moderne landbouw bedrijf tot onderneming,
waarin ook de nieuwe technologie is doorgevoerd. Op een melk veebedrijfbijvoorbeeld zijn
alle koeien individueel in de computer ingevoerd. De melkveehouder houdt op die wijze de
melkproductie per dier in de gaten en daarbij behorende hoeveelheid voer. Wie veel geeft krijgt
veel, wie weinig krijgt wat minder. Deze computer technologie is niet alleen van belang voor
de uitvoering van de wetgeving voor milieu en gezondheid. Het is tevens instrument voor de
boer en tuinder om het bedrijfte beheren en te beheersen.

Haulerwijk R.V.K.

Op 10 januari 1974 is de voorbereidingscommissie van de ruilverkaveling "Hauletwijk"
installeert. Vertegenwoordigd, door de landbouworganisaties in dit gebied.