Page 32 - _R. Reinders Oorlog Waskemeer

HET DRAMA VAN TRIMUNT

Het is wel al lang geleden, dat op 29 april 1943 Generaal Christiansen
bekend maakte dat alle gedemobiliseerde militairen van hel Nederlandse
leger terug gevoerd moesten worden in krijgsgevangenschap, maar die
het heelt meegemaakl is hel zeker niet vergelen. Dal neemt het Nederlandse
volk niet, want practisch iedere familie, waar dan ook in stad, dorp of
gehucht heeft er mee te maken . De winkeliers sluiten hun winkels, ook
in Haulerwijk en ook de boeren leveren geen melk meer. Er wordt nlassaal
gestaakt. Overal worden daarom mensen opgepakt. Honderden boeren
die geen melk willen leveren worden naar Duitsland vervoerd. Jacht wordt
er gemaakt op vooral jongeren die melkbussen van boeren die we! willen
leveren, omkeren, zodat de melk op de weg en in de sloot terecht komt.
Zaterdag 1 mei is een hoogtepunt van de staking . Fel bijten de Duit se rs
van zich al. Vele van de saboterende Nederlanders moeten dit met arrestatie
of de dood bekopen. Haulerwijk niel alleen, maar ook Marum doet hieraan
mee .

Het was zondagmorgen 2 mei 1943, toen na de kerkdienst in de voorkamer
van boer Hartholt niet de preek werd besproken, maar men had hel over de
stakingen, ook bij de boeren, die zo maar sponlaan waren uitgebroken, toen de
Duitsers besloten hadden alle Nederlandse militairen weg te voeren en dat de
Duitsers om de stakingen te breken hel standrechl hadden afgekondigd. Wie
zich verzette kon ter plaatse worden doodgeschoten. Er zou wel eens veel
bloed kunnen vloeien . Daarover spraken zij daar in de boerderij in de
buurtschap De Haar. "Toch moet het er maar van komen" zei boer Hartholl. Hij
heeft niet vermoed, dat ook het bloed van hemzelf en dat van zijn zonen Dirk,
Albert en Hendrik er bij zou zijn. Ook bij het grote gezin Van der Wier zat men
na de kerkdienst aan de koffie in de boerderij, ver het land in. De boeren
weigerden nog langer melk te leveren. De zuivelfabriek, maar ook de
timmerfabriek van Gjaltema zou de volgende dag, maandag 3 mei, dicht
blijven. De auto's van de melkrijders waren onklaar gemaakt. De maat was vol
bij deze overwegend Gereformeerde inwoners van De Haar. De Duitsers met
hun decreten waren niel de baas, maar Gods wil was hun wel. Steven, de
13-jarige zoon zat er bij met de oren wijd open.

In Groningen was aan majoor Johann Mechels, 46 jaar, als boeren-
zoon geboren in Oost- Friesland, diezelfde dag 2 mei 1943 de macht over
leven en dood gegeven in de drie noordelijke provincies van ons land.
Hij was na de Eerste Wereld Oorlog bij de politie gegaan, eerst
onderwachtmeester en in 1933 luitenant, in 1937 partijlid en kapitein . 111
de Tweede Wereld Oorlog werd hij in 1942 majoor bij een S.S. regiment.
Hij had de opdracht om genadeloos orde en rust te herstellen. Hij had
de macht. In Groningen rinkelde de telefoon op maandagmorgen 3 mei.
De commandant van de stelling Trimunt meldde, dal er in zijn gebied
dóórgestaakt wordt, dal er melkpramen lol zinken zijn gebracht, arbeiders
niet op hun werk komen en de melkrijders niet kunnen en sommige ook
niet v/illen uitrijden. Majoor Mechels zijn opdracht vanuit de stad luidde:
"Stuur een patrouille uit en schiet demonstranten uit elkaar."

55