Page 121 - 02_beneden_haulerwijk_1926-1954 FB

Beneden Haulerwijk in Oorlogstijd.
Het was op 13 December 1944 dat er in ons dorp - toen nog Beneden Haulerwijk - weer eens
een razzia plaats vond. De Landwachters van Haulerwijk Boven - hier in Beneden hadden we
geen Landwachters - kwamen hier vaak, ze waren dan op zoek naar Joden en Onderduikers,
maar ze vonden meestal niets.
Maar vandaag kwam de S.D. = Sicherheits Dienst, dat waren niet gemakkelijke mannen, deze
Duitser en ook Belgen kwamen uit Oosterwolde. Ze woonden in " De Balhof " , dat was de
villa van onze burgemeester.
Ze kwamen de Haulerweg langs met een overval-auto, maar er gingen ook enkele Duitsers op
de fiets via de Schansdijk en de Leidijk naar Beneden, de Schansdijk en de Leidijk waren toen
zandpaden met een fietspad.
Karst van der Vaart was onderduiker bij de fam. Tjeerd de Jager - waar nu Hans Boonstra
woont Leidijk 42 - hij zag de Duitsers aankomen en vluchtte naar de Bisschopswijk, maar de
Duitsers hadden Karst al gezien. Ze hadden speurhonden bij zich en stuurden een hond achter
hem aan, deze kakte hem bij de wijk.
De andere Duitsers die over de Haulerweg - nu Kruisweg - in ons dorp kwamen zetten de
auto bij de boerderij van Stoffel Veenstra neer - nu P.W.Janssenweg Bejaardenwoningen.
Ze gingen naar de boerderij van Johannes Boonstra - waar nu Jan Witteveen woont - op zoek
naar Joden en Onderduikers.
In de schuur onder het hooi was de schuilplaats voor de Onderduikers, deze hebben ze
gelukkig niet gevonden.
Johannes Boonstra - de Vader van Wiebren Boonstra - en Roel van der Vaart, deze trouwde
later met Martje de dochter van Johannes Boonstra - namen ze direct gevangen. Roel is toen
heel hard geslagen.
Wiebren Boonstra - woont nu Leidijk 30 - hield zich schuil in de sloot naast het fietspad van
de Leidijk, alleen zijn hoofd boven water. Toen hij op een gegeven ogenblik even wilde zien
of de Duitsers al weg waren, keek er net een Duitser achterom en hij zag Wiebren in de sloot.
Ze hebben hem vreselijk geschopt en geslagen, hij werd in de schuur gebracht en kreeg een
touw om de hals, ze zouden hem ophangen. Wiebren stond op een kistje, de Duitsers deden
net alsof ze het kistje er onderweg zouden halen, wat gelukkig niet gebeurd is, ze hebben hem
getergd tot en met.
Wolter Boonstra - ook een zoon van Johannes Boonstra - zat in de Ondergrondse
( Verzetsbeweging) deze was gelukkig niet thuis, want deze Wolter daar ging het om.
Ondertussen waren er ook al enige Duitsers bij bakker Oebele van der Werff, deze was met
zijn broer Anne van der Werff bezig in de bakkerij om brood te bakken. De Duitsers namen
de beide mannen zo mee, ze hadden het deeg nog aan de handen. Ze doorzochten de huizen
met de speurhonden, van der Werff miste later ook geld.
Toen ze bij Offringa in de werkplaats kwamen - ze maakten daar toen nog lijkkisten -
namen ze Jouke van der Lei mee, Jouke was de zoon van Albert van der Lei, de kaasmaker
van de Zuivelfabriek alhier, Jouke woont nu in Haulerwijk.
En verder namen ze mee, Egbert Kronemeyer - Jaap zijn Vader - deze was kruidenier en
Hendrik O. de Vries - de Grootvader van Henk de Vries.

Hendrik Joh. Visser kwam's middags uit de catechisatie en zag van af de brug de
overvalwagen van de Duitsers staan. Hendrik fietste toen via de Haulerweg en de Schansdijk
naar Berend Jongsma - nu Leidijk 2 - de fiets kwam in de sloot. Hendrik en Berend gingen
naar een onderduikershol achter op het land in een sloot gemaakt.
De gevangen genomen mensen werden naar de gevangenis Crack State in Heerenveen
gebracht, daar is Johannes Boonstra voor veel geld vrijgekocht.
Wiebren moest zijn natte kleren aanhouden, ze hadden het allemaal erg koud.