Page 12 - Stukjes in de Saskemare

VAN BENEDEN NAAR HEDEN

Deze keer nog iets over de 2^ Wereldoorlog .

Het was op 13 December 1944 dat we in ons dorp - toen nog Beneden Haulerwijk - weer
eens een razzia (= onverwachte inval) plaats vond. De landwachters van Boven
Haulerwijk - hier in Beneden hadden we geen landwachters - kwamen hier vaak , ze waren
op zoek naar Joden en Onderduikers, maar ze vonden meestal niets.
Maar vandaag kwam de S.D. = Sicherheits Dienst, dat waren geen gemakkelijke mannen,
deze Duitsers en ook Belgen kwamen uit Oosterwolde, ze woonden in "de Balhof "dat was
de villa van onze Burgemeester, vooraan in Oosterwolde. Ze kwamen de Haulerweg - nu
Kruisweg - langs, met een overval- auto, maar er gingen ook enkele Duitsers op de fiets via
de Schansdijk en de Leidijk naar Beneden , de Leidijk en de Schansdijk waren toen nog
zandpaden met een fietspad.

Karst van der Vaart was onderduiker bij de fam. Tjeerd de Jager - waar nu de fam.
Rademaker woont Leidijk 42 - hij zag de Duitsers aankomen en vluchtte naar de
Bisschopswijk, maar de Duitsers hadden Karst al gezien. Ze hadden speurhonden bij zich,
ze stuurden een hond achter hem aan, deze pakte hem bij de wijk.
De andere Duitsers die over de Kruisweg in ons dorp kwamen zetten de auto bij de boerderij
van Stoffer Veenstra neer - dat is nu de P.W. Janssenweg waar de Bejaardenwoningen
staan. Ze gingen naar de boerderij van Johannes Boonstra - waar Jan Witteveen nu woont
op zoek naar Onderduikers en Joden.

In de schuur onder het hooi was de schuilplaats voor de Onderduikers en Joden, deze hebben
ze gelukkig niet gevonden.
Johannes Boonstra - de Vader van Wiebren Boonstra - en Roel van der Vaart, deze
trouwde later met Martje Boonstra een dochter van Johannes Boonstra- namen ze direct
gevangen. Roel van der Vaart is toen heel hard geslagen.

Wiebren Boonstra - woonde toen op Leidijk 30 waar mevr. Tolboom nu woont - hield zich
schuil in de sloot naast het fietspad van de Leidijk, alleen zijn hoofd boven water. Toen hij op
een gegeven ogenblik even wilde zien of de Duitsers al weg waren, keek er een Duitser
achterom en hij zag Wiebren in de sloot. Ze hebben hem vreselijk geschopt en geslagen , hij
werd in de schuur gebracht en kreeg een touw om de hals, ze zouden hem ophangen. Wiebren
stond op een kistje, de Duitsers deden net alsof ze het kistje er onderweg zouden halen, wat
gelukkig niet is gebeurd, ze hebben hem getergd tot en met.

Wolter Boonstra - zoon van Johannes - vrouw woonde later op de Breebergweg 11 - zat in
de Ondergrondse ( Verzetsbeweging) deze was gelukkig niet thuis, want deze Wolter daar
ging het om.

Ondertussen waren er ook al enige Duitsers bij bakker Oebele van der Werff, deze was met
zijn broer Anne van der Werff bezig in de bakkerij om brood te bakken. De Duitsers namen
de beide mannen zo mee , ze hadden het deeg nog aan hun handen, ze doorzochten de huizen
met hun speurhonden, Van der Werff miste later ook geld.
Toen ze bij Offringa in de werkplaats kwamen - ze maakten er toen nog lijkkisten - namen ze
Jouke van der Lei mee. Jouke was de zoon van Albert van der Lei, de kaasmaker van de
Zuivelfabriek alhier, Jouke woonde later in Haulerwijk en nu in Surhuisterveen.