Page 112 - Stukjes in de Saskemare

De vaart naar de Venen.

Op 7 februari 1649 is er een contract totstand gekomen, waarin

was vastgelegd dat door de yenen van Bakkeveen en naar de
Haule een vaart zou worden .gegraven van n 30 houtvoeten wijd".

In September van datzelfde jaar werd met de toenmalige eigena-

ren - de Haagse koopman Passchier Bolleman en c.s.- overeenge-

komen, het bevorderen van goede afvoerkanalen.

De vaart begon bij het riviertje de Drait en het liep ooste-

lijk uit in de Dwarsvaart. -..

In 1656 wilden de bewoners van Ureterp, Friesepalen en Bakke-

veen de vaart verlengen. Hier werd al turf gemaakt en voor de

afvoer was de vaart onmisbaar.

Op 2 april 1658 werd Douwe van Aylva c.s., eigenaars van Bak-
keveen vergunning verleend een vaart naar Bakkeveen te graven.
De vaart kwam later in handen van Sjoerd van Aylva en na zijn
dood, werd zijn zoon Tjaerd de eigenaar van de vaart.
Ongeveer 40 jaar later in 1698 is de vaart gereed gekomen tot
aan De Mandewijk.

Toch zou het vanwege de omvangrijke turfgraverij van Bakkeveen
nog tot 1713 duren voordat wij iets vernemen dat op een begin
van Ooststellingwerf wijst.

De verveners moeten eers.t in het bezit komen van de veengron-
den.. Op 25 maart 1713 wordt een akte ondertekend, die luidt :
Jelle Jans nu.^.wonende tot Met-huisen onder /Oosterwolde ende
Hoogh Welgeboren Heer Tjaerd van Aylva oud Grietman van Dan-
tumadeel, als Eijgenaar van Backeveen, bekerinen en verklaren
over, het ansteken van Hauwelerveen tot desselfs plaetse aldaer
behorende en tegehwoordigh bij zijn zoon Jan yJelles wordende
bewooht en gebruikt, met alkanderen te hebben geaccordeert :'

Ten eersten sail de Heer Requireerde gehouden wesen een naviga-

bele Scheepsvaert uit de Backeveense vaert, bmtrent Zuidwaert

op nae Donckerbroek en Haule toe, soo verre het veen strekt

tot aeh de vaste grondt voor de eene helft in die soo genaemde

vier roeden Femmegien Geerts en haere kinderen^competerende en

voor de andere helfte in des Requirants daer aen gelegene Veen

te laten graven. 7y 7

Ten tweden sal de Heer Requireerde verpligt :sxjn uit desen te
makene vaert van derselven Cruijmte (Kromten| omtrent Oost-
waerts op nae de,7;tojende:^yan,^e^-'vScheijd "^ruppels half f yin des
Requirants veene;..• een yaerbare eri7,goede dwers7;vaert/sop. verre
des selfs veene fstrekrT, ;te 'd&en ;; graven • en ; sulx beide'voor den
eersten October 1713; enz7eriz7 "

Dat met de dwarsvaart de vaart door het latere Waskemeer werd
bedoeld, blijkt uit een bepaling, dat Jelle Jans hem voor de
helft zou onderhouden totdat Van Aylva " met de vordere Hauw-
ler Eijgenareh over het opleggen (voortzett'en) van dese-dwars-
vaart mogte komen te accorderen deselver alleen navigabel te
onderhouden".
Verder kreeg de eigenaar van Bakkeveen " op het Zuideinde van
de Scheepvaert nae de Hauwle toe " een stuk land van 200
vierkante roeden.om daarop een huis te laten zetten.