Page 69 - Stukjes in de Saskemare
P. 69
Van Beneden naar Heden
Het jaar 1901.
De iO^6 eeuw is dit jaar begonnen, pas in 2001 kunnen we lezen wat er allemaal in deze eeuw
veranderd is.
Even een terugblik.
In 1756 is ons dorp Beneden Haulerwijk ontstaan, toen was de vaart gegraven van Drachten
naar de Haule, ja gewoon met de schop en met een houten kruiwagen.
Later ging men van Beneden verder met het graven van de vaart naar Boven Haulerwijk
De grond waarop ons dorp Beneden werd gebouwd was van de Hauler boeren, het was een
ontoegankelijk gebied van dobben en veen.
Om dit laatste ging het allemaal, " de turf " , daarom moest er eerst een vaart worden
gegraven om de turf aftevoeren, want begaanbare (zand)wegen waren er bijna niet.
In 1901 was de verveenderij bijna helemaal afgelopen, hier en daar nog wat, maar dat stelde
niet veel meer voor.
Beneden Haulerwijk was toen al een aardig dorp. Wat hadden we zoal:
In de schuur van de voormalige herberg van Harm Hendrik van Seyen was Oege Offringa de
timmerman met een handkrachtboterfabriek begonnen, J.Bethlehem uit Bakkeveen werd
aangesteld als directeur en botermaker.
Offringa had ook nog een bijenhouderij in de schuur en in het voorste gedeelte woonde de
botermaker en schipper Siebren Bies.
Tegenover de fabriek woonde Oege Offringa zelf, hij kocht op 24 februari 1882 op een
openbare verkoping , de huizinge met erf en tuin en afzonderlijke staande houtstek en
timmerschuur, staande en gelegen op de zogenaamde ""Hoezen " te Haulerwijk-Beneden
Deze houtstek was van Harm Hendrik van Seyen, de beide heren deden nogal wat zaken met
elkaar. Aan die kant van de vaart begon het dorp Donkerbroek.
Grootvader Roelof Auke Reinders was timmerknecht bij Offringa en woonde ook in dat huis.
Naast de timmerman woonde de bakker Adriaan de Boer op No. 181 Donkerbroek, dat is nu
Oude Wijk 2.
We gaan terug naar de andere kant.
De Openbare school waar in 1901 meester Andries Kuperus hoofd was. De school werd in
1770 opgericht en in 1816 lezen we dat de huisvesting van de school zeer te wensen overlaat.
In 1858 wordt er een nieuwe school gebouwd naast de herberg " Het Hoekhuis ".
Op no. 367 woonde Alle E.van der Wal hij was schilder.
Andries Sjoerds Boersma was toen de dorps-veldwachter.
In de Ontginning (Janssenstichting) werden de eerste boerderijen bewoond, ze hadden
allemaal hetzelfde huisnummers nl. 187 a tm.g .
Lenze van der Veer woonde in de Konijnenbuurt, (nu Sint Baronstraat).
Hij huurde in dit jaar 1901 de 1st6 boerderij aan de Westzijde van de wijk in de
Janssenstichting. Ze kregen voor het eerst een huis met een houten vloer, want in het andere
huis hadden ze nog een lemen vloer.
De ijzeren draaibrug hier over vaart wordt vervangen door een houten klapbrug .
R.Reinders wordt vervolgd.
