Page 68 - Stukjes in de Saskemare

1 3^1

EJDf A/ NtVtK hEV£D£M

BENEDEN HAULERWIJK WASKEMEER

Het jaar 1901.
De 20ste eeuw is dit jaar begonnen, pas in 2001 kunnen we
lezen wat er allemaal in deze eeuw veranderd is.
In 1756 is ons dorp Beneden Haulerwijk ontstaan, toen was de
vaart gegraven van Drachten naar de Haule, ja gewoon met de
schop en met een houten kruiwagen.
Later ging men van Beneden verder met het graven van de vaart
naar Boven Haulerwijk.
De grond waarop ons dorp Beneden werd gebouwd was van de
Hauler boeren, het was een ontoegankelijk gebied van dobben en
veen.
Om dit laatste ging het allemaal, n de turf ", daarom moest er
eerst een vaart gegraven worden om de turf aftevoeren, want

begaanbare (zand)wegen waren er bijna niet.
In 1901 was de verveenderij bijna helemaal afgelopen, hier en
daar nog wat, maar dat stelde niet veel meer voor.

Beneden Haulerwijk was toen al een aardig dorp met 1660 inwo-
ners. Wat hadden we zoal :
Een Boterfabriek, een Openbare school en een Christelijke
school te Midden Haulerwijk, timmerlieden, 2 bakkers en een
schoenmaker, klompenmaker, beurtschippers en een herberg en
niet te vergeten de P.W.Janssenstichting of ontginning waar de
eerste 4 boerderijtes klaar zijn.

We gaan dit allemaal even nader bezien.

In 1896 kocht Oege Offringa ( hij was hier timmerman sinds
1882) de herberg " het Hoekhuis " van Harm Hendrik van Seyen.
Deze herberg lag tegenover het huis van Offringa aan de andere
kant van de vaart. Offringa sloot de herberg, want daar werd
veel gedronken en gevochten en er waren messenstekerijen, hij
ruimde dit allemaal op.

Op 22 april 1897 begon Oege Offringa in de schuur van de
voormalige herberg met een handkrachtboterfabriekje. De heer
J.Betlehem van Bakkeveen werd aangesteld als directeur en was
tevens botermaker.

De Openbare school was hier al sedert 1770 maar het stelde
niet veel voor. In 1858 werd de ""school gebouwd naast de her-
berg, dat werd later naast de Roomboterfabriek.In 1901 was
meester A.Kuperus, afkomstig van Oldeberkoop hoofd van de
school. Er gingen toen leerlingen op deze school.

In 1896 kwam er een Christelijke school te Midden Haulerwijk.
Deze school met 3 lokalen en een woonhuis werden gebouwd door
Oege Offringa voor /4650.-.

De eerste steen werd gelegd door willem Kroeze te Drachten,
hij was een voorvechter voor het Christelijk onderwijs. De
tekst op deze steen was : " Laat de kinderkens tot mij komen".
Het eerste hoofd van deze school was Harm Thomas van Ek, hij
was onderwijzer der school te Uithuizermeeden.

In Waskemeer is later een straat naar Willem Kroeze genoemd en
in Haulerwijk naar Meester H.Th.van Ek.