Page 191 - _waskemeer 2005-2007

:Het -- . _

uitwissele~_
I van rijkd<>m:.~:·!~:n"~'~·~'=;
Nederland. Niet om er zelf be-
ter van te worden maar om geid te Het succes van Kenia b!èëk "nl.et -Nu~ isde praktijkboerderij in -

verdienen vQ<>r zijn eigen gemeen- zo gemakk~lijk ~e kopië~en. "Het Zuidwest-Oeganda zo succesvol 1
schap in Oeganda~ ,.De mensen was een worsteling. Ik wist geluk- dat honderd boeren in de ge.meen- ~
1
waren arm en hadQ.en geen doel kig dat er een gemeenschap om schap voldoende kUnnen produce-·- 1
1
meer om te leven. Ze wachtten ei- me heen stond in Nederland. An- ren om van te kunnen eten. "En
1
genlijk hun hele leven maar om dërs had ik wellicht het veitrou- van de kleine meeropbrengst die
1
dood te gaan. Meer hadden ze niet wen verloren: · we hebben, kunnen we alle nood-
1
om naar uit te zien," . De laatscli~~~as na- zakelijke onderhoud betalen."
In: Oeganda .-wilde .Byaruga)Ja -:m- elijk-zo v.tStgeroest aan Q.e o~~e De Oegandese boeren streven - 1

een landbouwproject opzetten traditionele landbouw met we1rug nu bewust naar niet nog meer - 1

om _de eigen.voedselyoorziening te opbrengsten dat een andere ma- opbi;-engst. "Het is voldoende. We 1
kunnen er van leven ~n de men- -
verbeteren. ;,Maar daarvoor was er Dier van boeren niet aan de orde sen hebben weer vertrouwen in
startlcilpitaal nodig-~ dat hoopte was. "Vandaar ook dat ik voor me-

ik hier te verdienen." zelf begon zonder de plaatselijke de toekomst." Byarugaba heeft
Na;_zijn s~die, vele jaren voor- bevoJJóng erin te--kennen. Het be- gezien wat overconsumptie .en de
langrijkste was goed te kijken naar hang naar meer, heeft llitgehaald.
dat bij in 1'994. naar Nederla~d

reisde, vertr-0k.de Oegandese m.- de weersomstandigheden en goed "De mensen zijn in het Westen op
genieur naái .Ke'ni~ op zoek naar zaad te gebruiken. En dat terwijl sociaal gebied arm. Op dat vlak

werk "Ik kWam daar op een boer- de gr9nd sleèht was." zijn wij weer heel rijk. Het Westen-

derij terecht en ·heb daar met de _ Van het grootste belang _voor kan daar nog wat. van leren. .De--.-
plaatselijke· gem~schap . z~_ven .- een goede teelt is de eerste regen familie beperkt zich niet to~ een

jaar op een overhe1dsboeidenJ ge- van het seizoen. Deze bevat rela- vader en moeder en kinderen. We

weFl<:C Hêt--project werd_succesvol tief veel voedingsstoffen.; "Het is zijn verantwoorcj,èlijk voor elkaar. _

en het beseHcwam dat dit ook in - dan ook belangrijk dat het zaad Bij ons tellen ook de grootouders
Oèganda mogelijk ~oest zijn:· _ voor deze periode is ontkiemd. mee, de neefjes en nichten. de

· Het: geld dat Byarngaba in·Kenia Wanneer de regen dan valt, schie- aangetrouwde familie en da,ar ·-
htoaedreviekredniednQd-mwa~snecbhetderrivjefrt_ere~vaa~n ten.de gewassen de grond·uit, Bij weer familie van.·
een volgende.zwaardere regenval Ook in spiritueel opzicht ervaart

tèn in·zijn eigen gemeenschap in heeft het gewa5 niets meer te lij- Byarugaba dat hij rijker' is dan
den." De traditionele landbouw in wdeormdtengese~no.nginenNve9dlgeernlasn-ede.n"sHtriaekr-
het zuidwesten van het land. "I;>e Oeganda is heel anders. Er wordt

prodûctie utt de landboqw was

klein en de mensen bleven arm. Ik pas gezaaid__wanneer de eerste .re- stramien van een liturgie waarbij
moest dus opz~naaiwerk.• -_
gen i$ gevallen. Met alle nadelige je op sommige mom!!nten kunt
Byarugaba ·zag· Nederland>::al$ gevolgen van ~ien. Dáarbij wo~dt
·eep. land waar .yeel n10gelijkh~ ·vaak minder vitaal zaad gebruikt meedoen. Bij ons _doet iedereen
me-e. We zingen voor de Heer .en

den waren om geld'te verdienen. waarbij de kiemkracht-sterk is te- zijn vrolijk. Het volk is bij ons veel ·

- "Maar dat viel zwaar tegen. Wm-- ruggeföpen. spiritueler ingesteld." ·
neer je in .Afrika bent, lijkt het al~ Voor Byarugaba is het c~ntact
Na enkele jaren van eenzaam

lemaal mooi'hier .iJiEu.ropa. Maar produceren werden de dorpelin- met de-mensen in Waskemeer en

· eenmaal in Nederl.an:d was er geen gen steeds nieuwsgieriger waarom omgevi,ng dan ook riiet alleen een

' werk.• Hij kwam.in__}.lnsterdam .in de gewassen van Byarugaba het .tijd van ontvangen maar vooral

contact met de communiteit Oud- wel goed deden en die van hen ook eén.tijd van geven. "Ik heb het
ezijds 100 van Rolf en Georgine niet; Er was sprake van een op- idee dat ik door mijn komst in de

Boiten en belandde Uiteindelijk brengstverhqging van,10 procent. gemeenschap hier een andere rijk-

op de boerderij van de familie in "En :?O is geleidelijk de praktijk· domlca.Iibrengen. En dat effect zie
Waskemeer. "Daar heb ik de dage- boerderij ontstaan."·
ik al om me heen."
van_lijkse werkzaam.beden opgepakt- - Dat de -nieuwe wijze
land.

en bleef een jaar-bij hen in hµis. bouw moeizaam was te intro- Zelfvoorzienend·

lmkildieeeeldnehemt;i-gjnevdorlgoowmasmdeatt de fa- _duceren, illustreert Byarugaba Ondanks dat het demonstratiepro-
we de· door de werkwijze van eetrboer. ject goed draait en er voldoende .
wordt geproduceerd om door te
stichting Kishenyi hebben opgezet "Terwijl -hij dè twee manieren kunnen gaan, is er wch financi-
naást elkaar had op zijn land en ele .hulp nodig. In de afgelopen
om geld iil te zam_elen voor mijn zag dat de_nieuwe manier meer jaren is er een mediScbe:hulppost
project in Oeganda," In september opbracht. bleef hij ook op, de tra-
ditionele manier boeren. Dat was in het dorp gekomen. "En dat.was
verscheen in de Sneinsj>etiele een hij zo gewend." nodig ook. Het dichtstbij_E~~- __
ziekenhuis staat z_o'n 25 kilometer .
portret van Boiten en zijn betrok- Belangrijke les die Byarugaba verderop..In Nederland is dàt best
heeft geleerd. is de manier van
kenheid bij het Oegandese project.

"Het project daar moest zelfvoor-

zienend worden. Exploitatie moet

je niet subsidiëren. Wanneer steun omgaan met ,mensen.. "Zeggen te doen. Maar in Oeganda moeten

wegvalt. stort he( project in el- dat ze iets niet goed doen en het de meeste mensen-lopen. Vand;i.ar
ook dat we met mensen uit Oegan-
kaar", zei Boiten toen. op een andere manier moeten

Vastgeroest doen, brengt veel verzet met zich da en met mensen en middelen uit
l\l'a terugkomst in Oeganda bleek mee. Daarom waren eerdere pro- Nederland een_medische hulppost
zag Byarugaba dat het realiseren
van het landbouwproject veel jecten van de overheid .en kerke- hebben kunnen openen voor de
lijke organisaties in Oeganda niet noodhllip." Om de hulppost verder
moeizamer was dan hij dacht. succesvol." te verbeteren komt er.nu nog on-
voldoende geld uit de demonstra"

riPhnPrrfprÏÏ ll":l"A"'"'.,. "''"'1" A.-.• " . •,..

lbo