Page 187 - _waskemeer 2005-2007
P. 187

1

1         In 1882 tufte de eerste

1         stoomtram door Fries-

I'        land. De 'a'rmentreiil' reed

1         ··een paarjaarlater met '.

1         een fijnmazig sporennet

1         door de hele provincie.
1
1         -Laterwerd hij yerdrongei:t
1
    ·- door de bus.-De ruim hon- -·
1
          ·derdjarige geschiedenis· ·
1
    .-van het openbaarvervoer -
1
          in Friesland is vanaf van~
1
      : daàg inAppelscha te zien
r
    · · in <te tentoonstelling 'Van
1
          Tram tot FRAM.                                                   Dè..'tram;ktèeg d~ bijnaam armentrein.

                                                                           De gemeenten en provincie wilden het

    Door Elizabeth Vogelzang ·                                             liefst treinen laten lopen tussen alle

                 ~ . ....                                                  · belangrijke plaatsen, ·· maar hadden-

      APPELSCHA ~. Een stomend en brullend ·                               .daar doodgewoon geeh geld V'oor: Bo-
      monster dat koelen en paarderi de                                     v~ndien waren de sompige landerijen
     ·stuipen op het lijf jaagt. De komst van -                             met overal geschikt om de zware trein-
    ·· de stoomtram werd lri Friesland 'aan                                locomotièv!'!n te kunnen dragen. · · ·

    . het ei11d van çlenegentiende eeuw njet -                                        '··.•. -... . .....

      overal.met enthou~iasllle· ontvangen.                                                      - · :~'· ..1:,~:'..:; -__:
    _ Dantumadeel weigerde zelfs om de
    · knallende machine door de weilanden-                                    Vanaf 1920 kreeg de tram concurrentie
                                                                              van de veel goedkopere bus. De tram~
    - te.laten rijden. De gemeente Îcreeg in                                  lijnen .werdeó,'veibust', .zo omschrijft

     1'880 tussen Dokkum en Veenwouden                                        \fan der.Wali ln        1·h9e4t8vreerisvdöeenrmdéid.ldaealtsetne                                             .
    · de eerste tramlijn van Friesland, maar                                  .Passagiers..inet

     , s.tond alleen d,e inzetvan-de paarden-                                in1962 \Verd<de laatste•goederènlijµ
    . tram toe. Twee jaar later tufte de eer~                              . tussei;i ~ogec,Iijk·eJi A;sse!l- opgajöelfü

    5w!aerdst.oom-tram  ·t u s s e n· .  S n· e e k  en  Bol~              -Mach•mstef!. werdênprngesch9oldtot

                                                         ·.· ·             ~us~~t~i;~ék yart .de :_b~;·. ;tèidé'i

    "Fryslän rekke Ut syri isolemint t~och                                    Frieslapcl.. maàj :Iié(st>110 'busmààt--.
                                                                              scha,Pf:)~ief!~ ,,p~~~wiJÜ:lttÜ_d f.@:dèW}rF(
    de tram", weet buschauffeur Willem
    vari derWaL De Waskemeerdèr kent ·
    degesc;hiedenis van fi~t o~tstaan: v~ . lf.                               de 1'.ms_lién \Zègt,Váh:der.WaL.'l)e;kaJ>.. "

                                                                           · per, w;inkeher of cafehouder die geld .
    -het openbaar vervoer m Friesland vari \,!

    bi.nne11 en :van buiten. In .dé tentödii-: .

    bijstel~ing 'Van Tram tot Ftarn' Iaathijtot
                                                                              had  ~Qfeih1b.~uesmlipjlnaóalnr'..-aeaèin:rtzea"skècheanftfjeen     bé-                                      ·
                                                                              gon                                                                  te                                      ·

    . 3 maart de.opkomst en de ondergang                                      verdienen. De regering steldedaar een

    · van de train zien in De Hoolten Kliiile                                 paar jaar later I?et een vergunningen- .

    en .in Appelsèha. Oude modellén trams                                     stelsel paal en perk aan. Maai pas na ·

     bussen, knipkaartjes van. dé conduc~ ·                                   de Tweede Wereldoorlog werd de-nr" ,
                                                                              ··                      d. e-.e·\d..i·n~---q·e-:n. ·.·.-r-o-·e·_ri_\5_·é.<.o-ff·i-è..o.u..'..lY·e~·dT..e~'n   •
    trkè:. en kostuums van de buschauf-                                    ·               ··   :  .
                                                                              ·' ·. · · .                                                                                                    ·
    léun:i. De -historie van de Friese tram                                                .·  ·
    en ~usmaatschappije11 passeert de re-·                                    vincie         xer." . . ·tfiaatscMPP . . · ·                                                                ·~.,:
                                                                              ··en b\~"{en ~es <, · . .l)>$Ó Nóf :Elrl:\
    vue.                        - ·· ·
                                                              . ~·.::, .,
    ·.. ,Begln l9ÖQ tufte de train door het .Sr~S
    vap d~ dorpen op het Friese platt~                                        ..   1·9· "1?'1-'..-(gi'.;n~.;g.t~in\. ddet~t.\vj'>\>-.·MB:"~-.d-.  e.1.~;tio~eeM..e~~u0t0°k

                                                                              \n
                                                                              dbdeUeNS ''lîV''M"l"'a.o.tsp~c,b,\·"."daf,\e')."P•..t.i,,.\;_.>J1-~""ta:,._t.ri,.,.c-eo.tht" ~d. ~~·ra.-u.t.sbga·ii·\a0.·anf\'iJ.\aden.se; .:
    · !_and. Vari. Meppel ,tot Groningen en
    .'fW\\ .wetkon.den kriskras door de proVincie en.
    . Viµl As.sen tot Steenwijk. .De Friezen , -

                                                                              . . ' ·''-:'<IL -       ,.· ~..:ir.A-- ·. --- - - -.- -- :1

    hadçlen aan alle kanten aarisluiting nije pakken; nije.bussen..We Wi.erie sa-
    I)let buurpr()vihcies, _                             .-· · -
                                                                            grutskas in pau"-, herinnert de Arriva-
    T~e~_ Brussdse herè'u, Leopold Mer~ ·                                   chauffeur zich..Toen de FRAM in 1996
    ··tél1s én Louis J~~~iend~~iii -fäfg -~
    . een .•aanyraag 111 -b11 qe m1mster .V!ffi                             opging in dé VEONN, ging het bergaf-
    Verkeer ènWaterstaat 'orri'in Friesland i                               waartS metde Friese trots, aldus Van '

    tramlijnen .,9ver de opeÎ1bélfe weg aan ·                               d,er Wal. ;,Hjir Idrme wy noch efkes g&
                                                                           : niete fan f?.oe rrioai it allegearer wie",
    te leggen 01:n daär,rnet :ee11-s_toomtraJI1 .
    fè 'gajm rijden: De maru;ien kregen to~                                .verzucht Van dè:rWal terwijl_hij de .mi-.

                                                                           · de spulletjes 8.arJschouwt · . . ._. . '1f

    stemtning'voor ~yijf traject\:ffi en .richt-
    ·tenlil 1880 Q:èNèderl~ds~ ·Tramweg ·
    Maatséhappij (~TM}op. ,;Dêmèi~gong
    Ieitmefin neédgémg.en kaam der·eins al~
       jierren wol in line by\ zegt van der
    Wal. · .                             . . ·-
   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192