Page 93 - _R. Reinders Oorlog Waskemeer

P.S.

1. Nadat de Canadezen op 13 april 1945 met hun tanks over Haulerwijk
kwamen rijden en een enkele durfal de vlag had uitgestoken , trokken de
Canadezen terug op Oldeberkoop en stond de O.O. (Ordedienst) op wacht
bij de uitvalswegen van Haulerwijk om terugtrekkende Duitsers en
vluchtende Landwachters te signaleren en zo mogelijk aan te houden. Des
avonds werden de bruggen te Haulerwijk - boven en beneden bezet door
de ondergrondse (de onderduikers waren ook boven water gekomen).
Nadat een wagen bespannen met een paard, opgepakte N.S.B.ers naar
een kamp te Fochteloo had gebracht, stootte ze bij haar terugkomst bij de
tegenwoordige hoek Norgerweg/Laweystraat op een wagen met Duitsers,
afkomstig van het vliegveld Peest, die dat nog onklaar hadden gemaakt.
Het was 's nachts van 12 uur. De Duitsers kregen in de gaten dat de brug
bij het "Bruine Paard" bezet was en schoten alsof het nog volop oorlog
was. Voor alle zekerheid ontruimde de O.O. de mitrailleurpost bij de brug
en de Duitsers trokken verder, het paard van Ritsema had men gevorderd.
Te beneden Haulerwijk werden ze met geweervuur ontvangen en er werd

. heftig terug geschoten. Mevrouw Lammegiá:(?n der Meulen-De Wit, die
in een kamer vooraan de weg sliep aan de ' . vaart, werd door een kogel
dodelijk getroffen. De Duitsers trokken verder-via de Bakkeveensterweg te
beneden, waar een verkenner van de ondergrondse uit Ureterp in de vorm
van politieman Cornellis Tump uit die plaats, die vermoedde dat het ?
Canadezen waren, iets in het Engels riep, maar onmiddellijk werd -
neergelegd. De Duitsers trokken verder richting Bakkeveen-Ureterp, maar
één soldaat vluchtte en bleef achter. Hij werd de volgende morgen in een
hooiberg gevonden en gevangen genomen. De O.D.er Tump werd een
huis binnen gedragen en daar de volgende morgen gekist, waarna in
Haulerwijk de begrafenisvereniging werd gewaarschuwd, die met de
lijkkoets met paard verscheen met een gecharterde koetsier, die op een
gegeven moment met de koets een te korte draai nam , waardoor deze
kantelde . Met vereende krachten werd ze weer recht gezet waarna d&.kist
in de Koets werd geplaatst en de droeve tocht naar Ureterp een aanvang
nam, waar bleek dat er nog drie verzetstrijders in een gevecht met
dezelfde Duitsers waren gesneuveld . De Duitsers die zich verschansd
hadden in een café in Ureterp, werden door de Canadezen, die met tank
en al het café binnenreden , gevangen genomen. Het café werd niet weer
herbouwd. Vijf Duitsers lieten bij die gevechten het leven.

2. De N.S.B. had in de bezettingstijd de minste invloed in Friesland . Zowel in
de oorlogsdagen als in de bezettingstijd is er in Friesland weinig verwoest.
Voor zover bekend is, waren dat 116 burgerwoningen en 59 boerderijen .
Ook in Friesland zijn dappere mannen gesneuveld, maar anderen knokten
door tot het einde. De drang naar vrijheid won het van de angst.