Page 66 - 18_janssen_stichting FB
P. 66

rode pioniers in de Friese raden

Door Kerst Huisman                                                                                                                Rindert van
                                                                                                                                  Zinderen Bakker
„LIBJEN IS STRIBJEN, net                                                                                                          uit Gorredijk was
mear stribjen is dea." Dit was de                                                                                                 jarenlang bet
lijfspreuk van Rindert van Zin-                                                                                                   gezicht van de
deren Bakker. Bakker, die                                                                                                         Friese
leefde van 1845 tot 1927, was tij-                                                                                                Volkspartij. Hij
dens zijn leven tot ver buiten de                                                                                                 was voor die partij
grenzen van Friesland bekend.                                                                                                     het «erste
Dat was vanwege zijn rol in de                                                                                                    socialistische
socialistische beweging. In Gor-                                                                                                  statenlid van onus
redijk, waar hij lang woonde en                                                                                                   land. Daarnaast
werkte, is een straat naar hem                                                                                                    was hij enige tijd
genoemd.                                                                                                                          wethoudeir van
                                                                                                                                  Opsterland. Zijm
Zijn leven wordt beschreven in                                                                                                    partij veroverde in
                                                                                                                                  1893 in de raad
het boek 'Met enige schroom-                                                                                                     van die gemeente
                                                                                                                                 de meerderheid.
/Pioniers van het lokaal bestuur'
                                                                                                                van de Drachtster J&n Jansonius,!
van Jan de Roos. Dat boek, een                                                                                  die als 25-jarige de gevangenis |
                                                                                                                inging vanwege belediging van
uitgave van het Centrum voor lo-                                                                                het gezag, maar desondanks 23
                                                                                                                jaar later burgemeester van
kaal bestuur en de Wiardi Beck-'                                                                                Leeuwarderadeel werd. Van
                                                                                                                1899 tot 1917 zat hij voor de
man Stichting, is maandag 1 mei                                                                                 SDAP in de raad van Smallin-
                                                                                                                gerland en vanaf 1904 in de sta-
gepresenteerd in het Ferdinand                                                                                  ten. In 1918 werd hij burgemees-
                                                                                                                ter, nadat hij zich tegenover de
Domela Nieuwenhuismuseum in                                                                                     commissaris der koningin eerst
                                                                                                                van de revolutionaire taal van
Heerenveen. Opsterlands burge-                                                                                  Troelstra had gedistantieerd.

meester Wim Cornelis, voorzit-                                                                                  Later zou hij zelfs helemaal voor
                                                                                                                de SDAP bedanken. Hij werd na
ter van het gewest Friesland van                                                                                de Tweede Wereldoorlog wel
                                                                                                                weer lid van de PvdA. In 1957 is
de PvdA, kreeg het eerste exem-                                                                                 hij overleden.

plaar.

Rindert van Zinderen Bakker                3. Rindert van Zinderen Bakker bij
werd in 1845 geboren in een                wie Hidde Jans de Boer ooit
doodarm gezin in Kortezwaag.               werknerher was geweest. De
Op zijn elfde ging hij aan het             Roden riepen geducht in de
werk. Gorredijk. In 1870, na zijn -        tachtiger jaren van de voor-vorige
huwelijk met Ibeltsje Meinsma,             eeuw. Bakker over zijn strijdlust in
vestigde hij zich als zelfstandig          die (nog) kapitalistische tijd: „ln de
timmerman.                                 begintijd overheersten een vurige
                                           strijdlust en een uitgesproken

Er bestaat een mooi verhaal over           revolutionaire geest. Ik moest
een stunt die Bakker eens uit-             eerst niets hebben van algemeen
haalde. Elk jaar op 19 februari,           kiesrecht en verkondigde dat de
de verjaardag van koning Willem            arbeiders niet moesten aarzelen
III, werd op de kerktorens de              met onwettige middelen
Nederlandse vlag uitgestoken.              verbeteringen door te drukken."

Midden in de nacht. vooraf-

gaande aan de verjaardag be-

klommen Bakker en zijn knecht

Schuitema de kerktoren in Gor-

redijk en hesen daar, door nie-

mand opgemerkt, de rode vlag. ooK timmerman, kwam in het                 zijn wethouderszetel. Hij bleef
                                                                         raadslid tot 1915. De laatste tien
Later in de nacht stak een           college. Hij werd daarmee de        jaren van zijn leven sleet hij in ar-
sneeuwstorm op. Heel Gorredijk       eerste socialistische wethouder     moede. In 1969 is er in Beetster-
sprak er de volgende dag, over:      in Nederland.                       zwaag een straat naar hem ge-
                                                                         noemd:
de rode vlag wapperde van de to- Beide mannen hadden' meer
ren en niemand durfde vanwege overeenkomsten. Ze schreven                Aandacht is er ook voor Poppe
• het barre weer naar boven om de beiden Friese toneelstukken. In        de Rook (1845-1913) uit Lem-
Nederlandse driekleur op te han- v 1893 veroverde de Friese Volks-       mer, een vissersman, die in 1889
gen. Zo wapperde de rode vlag partij een meerderheid in de Op-           voor de Volkspartij in de raad
gedurende de gehele verjaardag sterlandse raad. Toen werd ook            van Lemsterland werd gekozen.
van Willem van de Gorredijkster Van Zinderen Bakker wethou-              In de jaren dat hij raadslid was,
kerktoren.                                                               heeft hij maar een keer ver-.
                                     der. Van 1895 tot 1897 zat hij in   zuimd: toen de raad in 1890 in
                                                                         een speciale zitting een telegram
In 1891 werd Bakker in de Op-        de Staten; hij was daarmee het      van aanhankelijkheid aan het
sterlandse gemeenteraad geko-        eerste socialistische Statenlid in  Oranjehuis wilde sturen. Daar-
zen als kandidaat van de Friese      Nederland.                          aan meewerken ging De Rook te
                                                                         ver.
Volkspartij. De Volkspartij won Bakker is in 1906 verhuisd naar
vier zetels, en claimde twee wet- het Gooi. In 1925 is hij, 79 jaar      Dan is er ook het levensverhaal
houders. Het werd er maar'een. oud, teruggegaan naar Korte-
Willem Vrijburg (1850-1925) uit zwaag. Twee jaren later stierf hij.
Beetsterzwaag, net als Bakker Willem Vrijburg verloor in 1896

                                     Va--
   61   62   63   64   65   66   67   68   69   70   71