Page 21 - 18_janssen_stichting FB

Alles sterft. af en valt neer. Alleen het veehmos
groeit door en er ontstaat Hoogveen.
Het mos heeft geen wortels en leeft van regenwater.
De onderzijde van het mos sterft en de bovendelen
groeien door. Na jaren. en jaren wordt de laag dikker
en zo ontstaat er een dikke laag hoogveen. Dit veen-
mos ontstaat door veen, en heet nu: mosveen. Dit is
nog goed te zien aan de bovenlaag. De onderlaag is
steeds in elkaar geperst door de bovenlaag en is
d-aardbor bijna zwart. De bovenste laag is lichter,
De ondcrste laag leverd de beste turf.
Hppgveen kan ook ontstaan op lage drassige zandgron-
den.

Heel vroeger was ons land bijna geheel bedekt* met
bos. "Toen de mensen hier gingen v/onen gebruikte men
het hout voor huizenbouw, grondstof, vaartuigen enz.
Ook brandde men grote stukken grond af voor.akkers.
Hoe meer mensen hier komeh v/onen hoe. meer hout er
wordt gebruikt dus bos verdv/een.
Langzamerhand werdons land "ontbost" en er kwam ge-
brek.aan brandstof. Dan worden de waardeloze. hoogve*-
nen een kostbaar bezit, oriidat het;. goede brandstof
leverde. De'monniken en de aridere taensen die hier
v/onen groeven hier hun turf. Er hebben hier wel 80
mensen. gewerkt. Dit turfsteken begon al omstreeks
1100. Pas in 1600 wordt het veen echt "ontgonnen".
Dan koraen er ook kanalen, vaarten en wijken.

HET EERSTE BEGIN.

Op 5 oktobcr 164-1 heeft de Ilaagse K-oopman Fasschier
Hendriks Bbllemen een contract gekregen om een
vaart tc. graven van'Drachten naar de Haule. Rond
1700 had men de vaart al gegraven tot Balckeveen.
Omstreeks 1715 werd het stuk vaart gegraven,. dat
nu Oude.wijk heet. ( in \7askemeer). In 1722 werd
het eerste huis gebouwd. Egbert Bies heeft er ge-
wopnt, mae,r het is nu afgebroken. De we.stkant van .
de 0-Udewio.k hoorde bij Donkerbroek.
Daar stonden een paar huisjes en een molentje.
Het molentje werd gebruikt bij de vervening.
In 174-8 grauft men de vaart in de-oostelijke richting.
Men kon van die plaats de Norgertoren zien. Dit is
een bewijs dat de wereId toen nog -erg kaal was.
Men maakt een "splitting", d.v/.z.. er wordt een sleuf
gegraven in het veen, waarin later de vaart komt.
Deze splitting begint vlak tegenover het huis waar
D„ Offringa woont. Dit Is dus het le begin van
Haulerv/ijk en van VJaskemeer,