Page 20 - 18_janssen_stichting FB

Ret "•elu'rte Bereno! von Qalrtn, de bisschop van Mun-
t;tjr bi.J;;c:i'.--.,d " JO;:i:.icn liercnd" in 1675 de y schan*-
sen door te breken,. Toen hij verdertrok v/erd hij
teruggedrongen door de Friese Vendels* Dit was een
kort bezbek.. De naam "Bisschop" herinnert hier nog
aan* Dit is een buurtschap tussen Duurswoiide en
VJaskemeer, Maar het hoort nu bij BakkeveenB
Kogels eh. andere voorwerpen herinneren er nog aan
dat hier vaak gestreden werd.

ARMS Hii-IDESTREKEHo

Doordat er weinig mest was werden de meeste gronden
Heide nadat het veen was afgegraven. De veenarbeiders
bekommerden zich niet om de grond. Hun werk was turf-
graven. Na een tijdje komen hier ook boeren. wonen0
Ze kopen een stuk grond. Sloten worden gegraven en
de grond hiervan komt over het stuk land. Dit doen
ze om de grond hoger te maken, omdat deze meestal
erg laag lag en dus drassig, Ook ligt er nog het
slappeveen ( de onderste laag) en v/aar plassen zijn
geweest ook laagveen. Hoe lager de grond, hoe meer
sloten. Er moesten koeien en schapen en goiten zijn
om de grond te bemesten. Schapen en geiten waren
hier genoeg op de heide.
Iedere arbeider had wel een of meer geiten. De armste
mensen hadden een koe. Deze leverde melk voor het
gezin en most voor hun klein akkertje. De schapen
werden onder een de hoede van een herder gegraasd
op de uitgestrekte hcideveldcn. 's Nacht zijn ze
in de schaapstal, waar de mest wordt verzamelt.
Ook de i:iest van de koeien wordt verzamelt. Om de
hoeveelheid. te vergroten worden er dikke plaggen
heide met de mest vermegd. Dit was een goede bemes«*
ting voor het land. Ook werden er in deze streken
schapen gehouden dat bli.ikt uit een soort.le~.ende
waarin staat: Rohd Haulerwijk v/aren er in 1850 on-

geveer 250 kudden schapen en in 1875

nog 175.

Hoe groot die. kudden v/aren staat. er niet-bio«
Langzamerhand werd bi^jna alle grond rond Haulerwijk
ontgonnen.Hard is er vaak geploeterd om er een goed
stuk .land van te maken. Later kwam de kunstmest en
alles ging-veel gemakkelijker. Rond 1900 werd ook
veel gebruik gemaakt van compost men noemde dit
"Stratendrek"o Dit werd vooral gebruikt op pas
ontgonnen gronden.