Page 22 - 19_hoop_op_zegen FB

Handkracht-Boterfabrieken - Coop. Zuiyelfabrieken

„Ete Eendracht" te Haulenvijk en
„Hoop op Zegen" te Beneden

„Een boterfabriek in Haulerwijk is een mer) zou de belanghebbenden te Hau-

luchtkasteel" is de mehing nog op 15 lerwijk en Haule uitnodigen. Hij zou

november 1895, maar Willem Sakes daarvoor f1,50 ontvangen.

van der Wal, molenaar en raadslid
vertelt op diezelfde vergadering hoe" De handkracht boterfabriek komt tot
een boterfabriek te Makkinga tot stand stand en draagt evenals die te Mak-
is gekomen en hoe het • zit met het kinga de naam „De Eendracht". Het
nemen van aandelen. Er werd besloten stempel is nog altijd op de Norgerweg
dat tegen een vergoeding van 50 cent aartwezig.- De fabriek werd gebouwd
naast het logement ,,Het Bruine Paard"
per persoon, boer Oeds Baron te Midr op de hoek aan de weg naar Zeven-
den-Haulerwijk (z.z. vaart) en mole-
naar Willem S. van der Wal, de fabriek huizen'(riif Leeksferweg 1).- Het werd
in Makkinga eens zullen bekijken'en een stenen gebouw: Na enige tijd be-
sluit men de „Drachtster Courant" aan
zien hoe het daar werkt.
te schaffen,- omdat. men van mening

13 december 1895 gaven de; beide is dat de Drachtster boterprijs' hoger
heren een verslag van hun bezoek. „29 is dan die op de Gorredijkster markt.
October 1895 was daar de fabriek ge- ' De mafktprijs zal iedere week met bode
opend. Het was meteen een cooperatie Koert Nyland worden bekend gemaakt.
geworden. Ze hadden de fabriek be- , Abonnementskosten f2,50 per jaar.
zichtigd en hadden een wijle met" Meelezers moeten 2 cent per • keer
J. Schurer gesproken, daar de hoofden betalen. • • i_\.

afwezig waren tijdens hun bezoek. Er Volgens de notariele acte, opgemaakt Haulerwijk en heeft er daar een dub-
was reeds voor fl 000;- boter gerriaakt door, notaris Bakker, te-Oosterwolde bele woning van laten bouwen. De
en er was reeds f300,- afbeta'ald door ' 'werd.op' f6 October 1897 de particu- leden van „De Eendracht" die over
•;de botermaker." -Na .dit verslag- wilde liere „De Eendracht" een cooperatie. gingen naar „Hoop op Zegen"- kregen
;men meteen een vergadering beleggeri Het bleef ook toen nog een Hand- een „uktreegeld" van f7,50 per. koe.
r.voor-koeienhouders om dcwenselijk- kracht-boterfabriek. Opgenomen in de Haulerwijk-Boven ~was zijn fabriek
heid ener fabriek te bespreken en wel Staats-Courant van 4 januari 1898 kwijt^
op 22 december 1.895, des middags om no.2.
12 uur bij kastelein Van Gorkum (nu
Eikensingel 1) bij loting beslist met In 1904 werd ,JDe Eendracht" een

k?-*eleiri Koert Nyland (Kerkstraat 3). Coop. Zuivelfabriek en werkten er vier Ondertussen was er ook een norton-
..' j P. Offringa (timmerman-aanne- man. Hilbrand Rinks Hoff was een
pomp geslagen achter de fabriek en dat
daarvan. Hij moest door handkracht,
van melk een. hoeveelheid boter ma- was ook.achter „Het Bruine Paard".
ken. De resterende,ondermelk, karne-
melk of „waai".ging terug naar de Bij de verbouwing daarvan in 1978
l boeren-leveranciers. Hendrik Veen-
kwam deze met turf opgezette put nog

eens bloot te liggen. .-. .

stra, welke heeft gewoond bij het te- In 1907 werd „De Eendracht" opge-

genwoordige voetbalveld en later „Sin- heven en.de Coop. HandkrachtrZuivel-

nehiem" en ruim 90 jaar werd, vertelde fabriek provisioneel verkocht. Freerk

me destijds dat hij in 1898 op 12 jarige- Bosma is er toen „aan blijven hangen".

leeftijd er' ook werkte en ook melk- Hij liet.de fabriek afbreken en de stenen

' vaarder was voor f4;-' in de week. Hij | per'praam vervoeren. riaar Beneden-

moest daarvoor iedere dag en des za-

! terdags 2 maal 20 tot 25 bussen ophaleh

| per bootje, vanaf Murk Hoekstra aan

j de Rendijk in de'Weperpolder via de

I Rolpaal en het ,,Witte Huis" door de

! Elleboogsvaart naar de herberg „De

Elleboog" en verder via de Hauler-

i wijkstervaart naar „Het Bruine Paard"

j waar hij de melkbussen bij de fabriek

1 kon afleyeren. Hij zorgde ook dat

ondermelk, karriemelk en „waai" mee

•terug kwam.