Page 17 - 19_hoop_op_zegen FB
P. 17
Oude dorpsgezichti
Opnieuw een plaatje van oud-Haulerwijk. alleen en verdiende toen een weekloon van
Alweer, velen in dat dorp zullen nauwelijks / 4,—. Dat was hem te weinig en daarom
geweten hebben, dat er in het vroegere Hau- werd zijn „loon" met 25 cent per week
lerwijk-boven een cooperatieve zuivelfabriek verhoogd, waarna hij het nog een jaar heeft
heeft bestaan en wel daar waar nu de grote volgehouden voor hij er definitief de brui
manufacturenzaak van de firma Spandaw aan gaf. Meer zat er beslist niet in, want
staat. „der stie in hiele seksje klear, dy't it foar
dat jild graech dwaen woene."
Een lang leven is dat fabriekje overigens
niet beschoren geweest. Volgens J. P. Wier- Voor dat geld moest Veenstra zorgen dat
sma's „Erf en Wereld", uitgave Laverman de melk een keer per dag en 's zaterdags
n.v., Drachten, waarin de opkomst en de twee keer aan de fabriek kwam, waarvoor
bloei van de cooperatieve gedachte in Fries- hij per keer 20-25 bussen in zijn moest
land in al haar facetten op zo boeiende vervoeren, heen met de melk en terug met
wijze wordt beschreven, werd de fabriek met de ondermelk of ,,soepe".
te Haulerwijk opgericht in 1904 en drie
jaar later, in 1907 dus, opgeheven. Blijk- Met hem zorgden daar nog een melk-
baar had de fabriek geen voldoende levens- vaarder en een melkrijder voor de aanvoer.
vatbaarheid. Zij zal toen wel gecombineerd De laatste haalde de melk uit Haule en om-
zijn met de in 1902 opgerichte cooperatieve geving. Lange ritten, waar vele uren mee
zuivelfabriek „Hoop op Zegen" te Hauler- gemoeid waren.
wijk-beneden, nu Waskemeer. In verschil-
lende dorpen van onze gemeente hebben in In de fabriek werd de melk tot boter ver-
die jaren van die fabriekjes bestaan, maar werkt, hetgeen gebeurde door handkracht.
meestal verdwenen zij weer om onderge- De grote kara werd gedraaid door 2 man-
bracht te worden bij andere fabrieken in de nen en dat was een zwaar karwei.
omgeving. Ook toen was er dus al sprake
van concentratie van zuivelfabrieken, een De directeur, volgens de heer Veenstra
onderwerp dat in onze tijd opnieuw aan- een zekere Vos uit de provincie Drenthe,
dacht heeft gekregen. was tevens botermaker. Zoals gezegd, tot
grote bloei is de Haulerwijkster fabriek niet
Op het bord aan de gevel van de Hauler- gekomen. De omstandigheden beslisten
wijkster fabriek stond vermeld: anders. Merkwaardig, dat de fabriek te
Haulerwijk-beneden het wel klaarde en
Cooperatieve Zuivelfabriek heden ten dage, zoals bekend, nog bestaat.
19 De Eendracht 04
Met dit plaatje van Haulerwijk moeten
Het was maar een klein fabriekje, waar wij onze serie „Oude dorpsgezichten" be-
een man of vier werk vonden, vertelde ons eindigen. De plaatjesvoorraad is uitgeput.
de nu bijna 80-jarige Hendrik Veenstra te Onze hartelijke dank aan die inzenders die
.Haulerwijk-, -die enige jaren melkvaarder ons voorzagen van oude ansichtkaarten of
aan deze fabriek is geweest. Voor zover foto's. Wij hebben dit werk met plezier ge-
na te gaan is hij nog de enige overlevende daan en wij menen te mogcn veronderstel-
van de personen die op de foto voor de len, dat onze lezers die oude dorpsgezichten
fabriek zijn „geportretteerd". Velen van hen met belangstelling bekeken zullen hebben.
die daar staan hadden met de fabriek niets
te maken, maar gingen er bij staan omdat 't Was wel eens moeilijk om de nodige
een foto in die tijd een heel gebeuren was. gegevens te verzamelen en na de publicatie
bleek wel eens, dat onze „historische ge-
Veenstra was toen nog een jonge knaap gevens" niet helemaal juist waren. Maar
(op de foto rechts met aan elk zijner handen dat is ook nooit onze bedoeling geweest.
een melkbus). In de beginne hielp zijn Dat laten wij graag over aan terzake meer
oudere broer hem, maar later deed hij het deskundigen dan wij. Hoofdzaak was het
plaatje opzich.
