Page 48 - _06_waskemeer_1984-1993 FB

!, Uit veiligheidsoverwe. gingen.. werden de ·. . we! tot .v.oanntplv.i?jfft~iienn~·m~~!t)e~rlionegdoeoerrsinekdrea.t:eDr_einroh~ept
Breebergweg en de Hoofdweg tussen .'
_Hau!~r~t.j. k . ·. _ .· .. :...~ .·· weiland
_ van , het door de Du1.tsers beschoten vhegtu1g,
Waskemeer afgesloten, ,: i
en bestuurd door Ie Imtenant Stevens, die het

terwijl de bewoners van de .op enkele ~.. ' avontuur overleefde, kwam neer in de buurt van

honderden meters· van de bom gelegen '. ,:, Hau~erwijk. D~ motor van dat toestel werd bij
woningen aan de Breebergweg tijdens die · stukjes en beetjes gest~optdoor "souvenirjagers".

bepaald niet ongevaarlijke operatie in hun , . .·

huizen moesten blijven.Binnen een straal ; ;., . Engbert- Kroès',' 'C!ie '. het onschadelijk

van driehonderd vmereWteI"Jr"d.merode·snt ·Iheeot pveereauti.iet ·-' ::. ' ',··.maken van de gevaarlijke bom "van nabij"
het land warden
'-' : volgde, had dat ding graag als "souvenir" in
zijn tuin willen ' hebben, maar tijdens de

begon pas, nadat een in het gemeentehuis :; . . voorbereiding. van .dat .' karwei maakte

in 0,österwolde gestationeerd beleids-: ,, ·. .ad~udant Krooswij~• hém dinsdagmiddag

team; bestaa.nde uit menseri van politie, :. · dmdelijk, dat die wens niet in vervulling kan ·
brand weer en gemeente, via een direkte -gaan. Toen hij tàt<ii- (lp de boerderij van zijn

verbinding met - het E.0.D.-team. de vader werkzaam was, herinnerde Engbert
zek,èrheid . ~ad ·gegeven . Kroes zich nog 'precies de ·plaats waar de
dat bom ' in de gro1,1.d zat. "Als ik er met
;ille · veilig-
heidsm~atregelen waren getroffen.
maaimachine overheen moest, had ik er in

1 Het demonteren van de duizendponder gebeurde , het begin wel een hekel aari Later wende ik
op afstand. Op honderd meter van de bom werd
daar ,wel aan", zegt de heer' Kroes nu.
· · "'

's morgens een put gegraven, omringd door een ·
aarden wal. Een graafmachine van de firma Hij was het ook die begin dit }aar via. de

1 Mónshouwer, speciaal voor· dat karwei ·. overge- plaatselijke politieman Hugo Zomerschoe aan de
komen uit Heerjansdam en gespecialiseerd in dat gemeente kenbaar maakte, dat in het aan het .
soort , werkzaamheden, fungeerde daarbij als een j Blauwe Bos grenzende weiland, nu in .eigendom ·

soort "veiligheidsdak". Zoals' verwacht nam het van Klaas Duursma, een bom lag. De gemeente
1
1 demonteren van de ontstekers ruim een uur in dstietljdae~rdamaertopbedheu.lEp.Ov.a.1D1 .eeinn dkeetnencits~rdbieepinaamldeei,vdaant
-beslag. Dai risikovoile karwei werd geklaard ·met
behulp van twee in elkaar grijpçnde schijven, di.e •:-! d~~a·anDn~dte. rbd_leaceafd~"uesenégerWo~o~tasrtèuk-omoreltaoagls"bionmdetegrzoij_nnd.

!via een honderd meter lang touw werden bediend ·

1 door twee mensen van de E.0.D. - ·'.~:.·.:·. ~;·:! · ,:_·)·....-é•-1:\::riy· c-:. -~
Met behulp van- een graafmachine werd de bom
"GevaarliJ'k? Och, het wordt zo langzam. erhand ·.,1 gistermiddag schepje'voor schepje bloot gelegd. De
een routine-zaak", aldus adjudant Krooswijf,_ d~. ·1 eerste stap daarna was om er achter te komen wat
1 eerst verantwoordelijke ma? van het opruim!ng · . voor soort bom en ty~ oi:Jtsteking het was. Voor de
team, verder bestaande mt sergeant l Willem .
Giesberts, sergeant Erik van Dijk en korporaafl ·, deskundigen van de E.O.D. werd al spoedig
:.· bduetidroefl,ijvko, odrazti.ehnetveaenn Amerikaanse duizendponder
Harry van den - Aker. Jaarlijks komen er zo'n i • twee ontstekers. Aan de hand
__ •. •
•• 1

1 v1erdmzend meldmge_n bij de E.O.D. bmnen van \ · bmvaoanmatdrgieeigneigdl,eednniteigfbeicitjraotejfvefeewnn·te,uroedemelndodantte,~•t"l!ioe0ftdf"ioegnme eveeenieTn1egnhzowe1r'dmarsee-
gevonden oorlogstmg. . Meestal · gaat- het om iI.
granaten. maar -er zijn ' vaak ook· 'zwaardere ",:

projektielen bij, zoals die bij het Blauwe Bos. In de ( schade in een wijde omtrek had kunnen veroor-

loop der jaren heeft de E.0.D. echter zoveel ' zaken. _ •
1 Wereldoorlog gebruikte bommen en dergelijke, dat ··
documentatie - opgebouwd over in de Tweede :; _ ..." ._; ruime afstan"d- .~:;~ ho~den, _

, .,:': ·
opdàarover nauwelijks nog geheimen bestaan voorde · · Om;nieuwsgierigert

1 deskundigen van de Explosjeven Opruimings-· .werd :daar vannachdeen oogje in het zeil gehouden .
dienst. De laatste keer dat er een dodelijk ongeval ,door' de. politie." Tijdens de ongeveer. een uur
gebeurde bij het opruimen van e~n oorlogsbom was · c' durentje ..verwijdering van -de beide · ontstekers
in 1976. "Natuurlijk zit er alt_ijd risiko aan dit werk ' waren..zo'n 35 mensen van politie, bra'ndweer en

1 verbonden. Daarom gebeurt hel ook altijd met de ge~een~e in_to1:1w ' V\JQ[. het treffen van ,de nodige
uiterste voorzichtigheid en met linachtneming van ve1hghe_1dsmaat.regelen. Door Ypie van der Veen .
de grootst mogelijke veiligheidsmaatregelen", zegt . van de afdeling Algemene Zaken werd daarvoo~ '
adjudant Krooswijk. · \ ·' _ · · · -een speciaal draaiboek gei}taakt, om niets aan het·
· .-.., · . · ·toeyal O\:'et te laten. · . · · : · - ·· . ·. ·
1 Iemand die zich het neervallen van die niet :- . · '); · · ·,
ontplofte bom nog als de dag van gisteren weet ie •:
herinneren, is de 63-jarige Engbert Kroes uit ·

Haulerwijk. De door de E.O.D. gedemonteerde 'î

1 bom kwam op 26 november 1944 neer op het land
van zijn vader, die destijds een boerderij had aan '
wat thans de Breebergweg heet. "Het was op een ._

·zondagmorgen om ongeveer elf uur", herinn_ert de .'

1 nu aan de Oostérwoldseweg wo.nende Kroés zich ·
nog precies. "Door de klap werd mijn moeder tegen .
de schuur gedrukt". Niet ver van de plaats waar de ·
niet ontplofte bom terecht kwam, viel uit datzelfde

1 Amerikaanse vliegtuig een andere bom. Die kwam

1

-37-

1