Page 55 - _Waskemeer 2003-2005
P. 55
1 ,..,. ". '~·
,.
1
1
1·
.P.Expositie en borstbeel~cl voÖr v\f.;."Ja~tl$$E#nL~
.- . ' ' -. '
, GORREDIJK - Gedeputeerde Cultuur vcin de provincie Fryslan, dr..A. f M:ulder~open:devrtjdggrnorgende
expositie 'Sporen van P:W. Janssen' in het Streekmuseum te Gorredijk. Onder de talrijke cianweZige g-9,
nodigden bevonden zich onder anderen nazaten van P'. W. Janssen.en een, delegatie uit hetOqsfFriese
Jeever, de geboorteplaats van Janssen. De .tentoonstellü1g is iµger:lcht naar aanleiding vi:Ih het)OO-jarig
.bestaan van de P. W. Janssen's Friesche Stichting· ep is fot stànçl gekom,en):riet medewerking vqn dg
Rijksuniversiteit Gronirigen. Peter Wilhelm Janssenwas eert schatrijke Amstergamse zakenman; die zijn
vermogen grotendeels vergaarde iri de tabaksindustrie op fava, waar hifmede-eigenaarwas vcti:tdê De~
limaatschappij. Hij had een filantropisc;he instelling en wendde zijn vermogen acin voor steun qári dé la~
gere sociale klassen. In onder andere Zuid- Oostfryslêm liet hij heidevelden ontginn~n ·en bêei::derijtjes
bouwen, die aan de locale bevolking werden verpacht. Na zijn dood in 1903 we:r:dèµ zijJi~- ~zittjp'.geh)n
Frysld:n ondergebracht in 4eJ>: ;\y. Jèmssen's FriescheStichting. .
· · · ·.· · · ·· · · ·
Rijk door slavernij . .. . .. . .
· ·Saillant detail is wel dat zijn rijkdohi verkregen werd door slav~mij van dein:ï.andse ó:tbeiélers: de k:e>e:
lies. 'De Delimij is een successtory' aldus Mulder in zijnop'eningswoord 'maàr had.(rls keerzijde de niet-
zachtzinnige behandeling van de inheemse contractar,beiders, -die orider zeer· slechte Qmstëmdigheden
hun werkzaamhedenmoesten verrichten.' De Nederlandse regering liefin 1902hiemaar een onderzoek
instellen door officier van Justitie Rhemrev. Zijn bevindingen; samengevatin 'het zogenaamde 'Rhe1Ilre-
vrapport', verhaalt van 'een treurige geschiedenis van lijden en onrecht"..Hetrapport is n9oit openbaar
. gemaakt, maar in 1988 door Jein .Breéman, hoogleraar nletcwesterse $oi:::io1ogie/ uit de érrchîéven opgedo~ ~
ken. Hij schreef er het boek: 'Koelies, planters en kol9niale pölitiek' .over.'Het is op initiatièfvan.oud.:,bUr.., ~
geni.eester van Opsterland, Joost van Bodegem, verta,ald in het Bahasa, zqdathet ,ook voor .Indoriesiers
toegankelijk werd. De kosten van de yertali:ng heeft.deP. W, Janssen ~tichting voor haar rekening geno"
m~. ~· .
Feit blijft dat P. W. Janssen van grote betekepis is geweeistvobr d~ Ztiici~Qosthoèk vc:IDFry~ld:n.
'Hij heeft werk gedaan dat hij ni~t hoefde te doen' concludeerd~ Ge.deputeerde Mulder. . .
Straauiamen in onder anderen Jubbega. Oudehorne enNij- B~ets h~rimiereri nóg aan de pe~iode van de.
, weldoener, door wiens toedoen veel minderbedeelden een kans kregen op een beter bestc;mn. AçJ::t-.
terkleinzoon van P. W: Janssen, mr. H. Muller; onthulde na de opening een })orstbeeld vciri zijn overgroot-'
vader aan de gevel van het Streekmuseum. Bestuurslid van het Streekmllsetim Fokke Heutinkhadnog
· een heuglijke inededeling, namelijk dat er in de Friese Wouden een nieuwe fietsroute was uitgezet, on-- .
w'.geveer 50 kilometer lang, die.het spoàr volgt van het.doorRW. Janssen nag'elcrten erfgoed. Hijreiktê het. .
eerste exemplaar uit aan de V?OIZitter van de P. Janssehstichtirif;J. de heerKalff. '
· De tentoonstelling in het Streekmuseum is te bezichtigen toten m~t_ 13,septeinbe~. 2003,
-43-
