Page 135 - _Waskemeer 2001-2003
P. 135

- - -.. -;----- ·---~-.                                                            1
Piloot ~erug o.p plek .no<;>dlanding .
                                          . -. '  .~                                  1Garage Jonkman vult

                                          •.•{.

Vervolg van voorpagina.             krijgsgevangenkamp ten noor-                      1banden met stikstof

De brandstoftank lekte en er liep· den van Berlijn doorbracht, dat                    WASKEMEER. Bij garage Jonk.man in

olie over de vleugels, maar die in 1945 door de Russen werd be-·

tanks waren zo ·geconstrueerd vrijd. In totaal hebben ruim                            Waskemeer kunnen automobilisten sinds kort

dat gaten er in vanzelf weer 10.000 airforce officieren krijgs-                       1·hun banden vullen met stikstof. Uit onder-

dicht gingen'. Na de noodlan" gevangen gezeten in Duitsland.                          zoek is gebleken dat zestig procent van de au-

ding kon .de bemanning onge-        •. J    !.

deerd naar buiten klimmen, op       Lesley Amundson werd in de                        tomobilisten met banden rijdt die een ver-
de marconist na, die. gewond        jeep, met _de Amerikadnse .vlag
'was geraakt aan zijn been. Hij is  in top, naar de plek .gereden                     keerde spànning hebben; Meestah.ijn ze te ·

                                                                                      zacht. Een band met "gewone lucht".wordt na

door omstanders in veiligheid · waar het bijna 59 jaar geleden                        1verioop van tijd zachter. Dat komt doordat
gebracht en door een plaatse- allemaal gebeurqe. Het betref-
lijke doktet behandel& Het toe- fende stuk heide is inmiddels                         zuurstofmoleculen dermate klein zijn dat ze
                                                                                      door het karkas van de band ontsnappen.
                                                                                      Stikstofmolecul~n ·zijn groter en ontsnappen
gestroomde publjek ontfermde spontaan in bos veranderd, het
zich vervolgens over de inhoud l;>oerderijtje van de Duursma's                        1' nié~ of nauwelijks.\ · . .· ,·

van het vliegtuig. Onder an-        staat er nog precies zoals het .                  Dat betekent dat met stikstof gevulde ban-
deren kleding, parachutes, land-    toen was. Amundson raakt zeer
                                    geëmotioneerd bij het ophalen·                    deri op spanning blijven. Dat heeft als voor-
kaarten, verrekijkers en mitrail-   van alle herinneringen. Hij is
leurkogels werden buitgemaakt. ·                                                       deel dat de banden minder snel slijten en dat

                                                    nog altijd zeer erkentelijk voor  1.1 de .rolweerstand optimaal ~lijft. Dat zorgt
Amundson hield zich de eerste de hulp die hij destijds kreeg
                                                                                       weer voor een lager brandstof~ebruik. Ande-
                                                                                       re voordelen van het gebruil( van stikstof in
tijd schuil in het hooi bij Popke van de bevolking en spreekt lo-                     1banden zijn een beter en constanter rijcom-

Postma, die hem in contact . vende woorden over ieder die                             fo~ en een optimaler weggedrag. Daarmee
                                                                                      zotgt het gebruik van stikstof ook voor ver-
bracht met Wietze Eizenga, die zich in oorlogstijd heeft ingezet

de Engelse taal beheerste en om met gevaar voor eigen leven                           hoogde veiligheid op de weg. Zo is de kans

connecties had in de illegaliteit. . aan het verzet deel te nemen.                    1op oververhitting van een band die op de juis-

Eizenga kreeg te horen dat ' Dat hij op een zelfde wijze zijn                         te spanning is veel kleiner. Een voordeel van
                                                                                      stikstof boven lucht is ook dat condensvor-
Amundsons familie een hardwa- steentje heeft bijgedragen                              ming in banden tot het verleden behoort, wat

restore in Sunnyside had. Met schijnt even niet tot hem door te                       roe~tvorming aan velgen voorkomt. .

deze summiere .gegevens dringen. ·                                                       Alle banden die met lucht gevuld kunnen     1
                                                                                      .worden, kunnen ook met stifstof worden ge-
vèrstuurde hij na de oorlog een
brief naar Amerika. De brief Ondergrondse

kwam aan· en zo ontstond her- Alle bemdnnil:1gsleden van het                          vuld. Stikstof wordt al langer toegepast in

iiieuwd contact, dat intensiever · vliegend . fort zijri uiteindelijk                 banden van vrachtwagens en in vliegtuigban- '

werd, toen Eizenga voor studie door de ondergrondse verder ge-                        den. Ook in de Formule 1 worden alle banden

riaar de VS kwam . en ook later holpen. Over hoe het hen verder                       van stikstof:voorzien:                         1

geregeld in Amerika verbleef.       is vergaan weet Amundson niet
Ambulance
                                    veel te vertellen. Toen het toe-

Amundson werd na verloop van stel neerkwam moest ieder zo

tijd door het verzet op de fiets in gauw mogelijk zien weg te ko-                     Woensdag 17 juli 2002                          1

het donker ergèns naar toe ge- men. De Duitsèrs hadden een ·

bracht, waar weet hij niet meer, w:achtpost in Wijnjeterp en wa-

en vandaar met 'een ambulance ren al snel ter plaatse. Alleen

naar 'een onderduikadres in met de marconist, die in Califor-

Leeuwarden gebracht. 'Het per- nië woonde, heeft hij nog' wel                                           1

soneel van de ambulance be.! eens contact gèhad, maar ook                             1m. W,a,,sF~neems:e;,_..e"4respkele~lte.
                                                                                         ~ ~--:!~ · .:>_-:..J~·' ·. )'"~.· ·~",~.- _.':"/,.i". .~·~:-:;··:· · . - '.' .::::i
stond uit verzetsmensen met dat is verwaterd.                                          1: OOS~RWOLOE. '. Döot . het district "
                                                                                       Né>bi:d ·v~ :de. - 1_(.NVJl is _de competitie- :;
witte jassen aan, met daaronder ·Donderdagmiddag      werd.                            indeling bekertd -ge~àtil_èt :voor, het sei~ ~
                                                                                       zöen-2002/2003. De.2éklasse L, waarin !
een pistool'· vertelt Eizenga, die Amundson ontvangen " in · het
                                                                                       Qi)~tstelli,ngwerls]i,oogs{\Spelende club,;
zelf ook actief deelnam aan het verzetsmuseum in Leeuwarden,
                                                                                      1WDio Oosterwolde, ~ higedeeld, béstáat'
verzet. De bedoeling was '.hem waar hij, samen met Eizenga en·
                                                                                       hoofdzakelijk uit Friesè en Groningse ie- !
naar België te brengen, van . diens pàrtner en een hem verge-.
                                                                                       genstandérs.- Hálilerwijkt Sè Makkinga:
waar hij, via dè pilotenlijn naar zellende Amerikadrise journalist.
                                                                                       en Sport Vereent ~mtI11oeteD; ~lkaar weer
Spanje, Engeland weer zou kun- een rondleiding krèeg aangebo-.
                                                                                      1. in de 4e k1ass~ B;walii#i li.ogäl wat ~eu-~
nen bereiken. In Leeuwarden, den, waarover zij allen bijzonder
                                                                                      . we te~e~s.tai:~cer~_&~~~.:~.·~~c\:_ 1it~;~/i~:'·~;t, !J,
waar · hij . drie weken verbleef, enthousiast waren. De Atneri-
                                                                                                    Woensdag 19 juni 2002
kreeg ·hij een vervalst persoons" kaanse · journalist die in ee.rste
bewijs en "werd hij met ~og drie . instantie over de terugkeer .van

anderen op de trein naar Am- . Amundson zou schrijven, heeft

sterdam gezet. Op het station in naar aanleiding van dit bezoek

Amsterdam zou een auto klàar • zelfs het plan opgevat een arti-

staan voor verder vervoer. Die ' · kel aan het Fries Museum te wij-

auto stond er inderdaad, maar '· den. ·           ·

toen ze nog maar net waren in- ' · Lesley Amui:J.dson is na de oor-

gestapt ·kregen ' ze meteen een· ·· log gaan werken in de hardwa-

pistool in de nek. 'Gestapo', zegt restore 'van zijn familie. Hij werd

Amundson. Gevolg was dat hij reservist in de rang van luite-

de rest van de oorlog in een nant-kolonel.

                                                                                                                                     1

                                          -116-                                                                                      1

                                                                                                                                     1
   130   131   132   133   134   135   136   137   138   139   140