Page 90 - 4_Waskemeer 1954-1974
P. 90

·--Öp <Ie pla;l!!S w.aar :ilu .<le z.Uivelf.abriek staat                                                                         · gegraven, in welke JaatSte_men ;naa.uwlijks Ei)
                                                                                                                                  dage de bewoners ilc3n vinden, en in welke
 stond in dte peoode een he11beng, di~"m,ruikers
                                                                                                                                  Gebouwen na .gedallé· opneminge rveel meer
 het ~l 1765 droeg. Dit · w.as ·een plclsoor:-

  Hie~ede begint :dan.eigedtjÏ::' àe.•g~i~                                                                                       dan ihan<l~ Kinderen worden 1gevo,pden, ;die

·:va.n.nis van de vervening in het nooroelijk deel                                                                               i!i&!ii]j

de 1gemeente. Tul 1759 wordt er: reeds veryëeÏld

langs de K.nipslootswijk, die toen Vroü"V:eri\vijlc

heette. In _1die tijd stonden er al een hele rij

huiren .aan weeiJsk.anteri van ibet kanaal. Zo                                                                                   pamdijs op aai.de was. .Vain bîjzOî:H;lere '.beteke-.
                                                                                                                                 oernis is odk
omstreeks 1770 is de hele vaart door het vroe-
gere •Beneden-ilaulerWi;k el . .. . . . .                                                                                        e:&>ploil:atie
                                                                                                                                               !j!eweesl:, <laf de re  vweèniïdieènn      'Veen-
~1'-!                                                                                                                                          ·niet ter p~
                                                                                                                                                                                      gebruikt,
                                                                                                                                 w.oon-.doch e1ders. kmriers . de· vee.ooi~
                                                                                                                                 den ni~t in Waskemeer of li~jk.: Als ~e 1

                                                                                                                                 v.engro:vmg van het veen een einde neemt bli3ft !
                                                                                                                                 de armoede, zulks m tegeD:sful!ing ctot h,y. ,de '
                                                                                                                                 waarGroninger. yeenkoloniën,
                                                                                                                                 ·niêûw:etanten                        de veeneiploi-

geheel nieuw dof.P. •.VieeJ.'.b~~~ :.~·:blft                                                                                                     :vormen . V3J;I.; w~rllgelegenheid
                                                                                                                                 hebben gecrèt:erid. In dit •v~jn$el ligt ook
toen nog· te Ol9~berk:QOP -.zet;~~p:d- ·~~~te~ .
~::~~-~                                                                                                                          mde boofàool2J8ak 'Vl3IIi de structurefo werkloos-
                                                                                                                                 heid onze g€.&lleellté" --.                          ..... ~-- ·~.;'.."..
                                                                                                                                 Zoals uit het v~ande wel. dUKl~ll;k is
de zogeuaamde 1Hatiler_•:wijk.> Toeij,~·~ · er.' 'al.
                                                                                                                                 gebleken. is de vervening muigevat vanuit

nulrp1er8de2ec8liiijesks~~ihuegtew\~>eeme'<iil.~~ 'h1SO·dOi!~i:nggme~neodth:tba.èanlw.~·~iql,ere;,eim:iasta;e.r:h~b~Jel;l     ,  ;Friesland. Het iligt wel '\'OOI' de hand om aan
                                                                                                                              ,
                                                                                                                           ·     ente ~emen, dat de binnentrekkende veenarbei-
                                                                                                                              !
                                                                                                                                 der$ Wlderen zeer overwegend Friezen -ige-
                                                                                                                                 weest zullëq- ~. Juiste gegevens daarover 0nt~
·w~ ~- woidèn~~ $.!~~~oen ~ocli,i                                                                                                breken, on:i~tten tijae van het •begin der veën-
al emge tijd had -1~                                            <1
                               -, • . .·.· · • • • •                                                                             .-geen ,exploitatie ·  ~ev-0lkingsragisters werden
Tul 1858 wordt . ~ geheel rueuwe sóhool ·ge-
bo~d. .SOhooThoofdeil >Wa'i:èn achtereenvolg~                                                                                    aangehouden. Dif'g~ pas na de Napoleon~
                                                                                                                                 tisohe ·peJi.ode. En: ook ~is ihet l)()g niet zo'n
J. R. ·Rasper (181~18~8); -x;t ~~l .(l~·
1838), J.. v. d. Veen (1838). S:'' M· '\!': d. Yelc1e                                                                            eenvoudige zaak ·de ih.-OOkóm:;t. Vàn àB 'OOwoners·
(1838+-1839), K; Ca.ts (1839), J/."W. Boonem-.                                                                                   van het veendOI!p na tê ~'.De' io.Wmîers van
                                                                                                                                 Haulerwijk ·werden ·.n.t ~eero onder
iner (1839-1857), H. L. de Jong (185~1863), .                                                                                    ~7:r:;;;~ :::nul~~ ~·~~tk~,~~
P. C. Zijlstra (1~1872), M. S. Maaka.l (1872

-1873), ·F. W. :Oijbtra · (187S-..-:1$75), W.                                                                                    onze.igemeent.e opgemaaJd-. Wat het_dOrp'.-~~.

Posthuma (1875:--:-1883), - A; Harsveld (1883-
1898). A. Kuperus (1898-:1903), W. F. Stede- betreflt - en <laar hoort <lus Haülerwijlé, ial-,:
houder (1903-1~7). J. Bokkem (1907-1924), thans gec}eelte~ijk, bij - ivinden we de Volgen-;
H. Meijer (1924-1929), Tj. de Jong· (1929- de beroepen: ·.boer, boerin, iboorerneid; boere-
1931), S. van Hasselt (1931~1941). De i;l~­ -~t . ax.beider, arbeiàersche,·· sobapabei-d~;
Van Hasselt wer<l. in de oodog..w.ns i-~îii                                                                                      scliOolçind~jzer, _schipper, ibitkker, ,ib~- 1
Joodse afstamµûng IÇ)Iltslagen:· Na~~\~:-~s
                                                                                                                                 :k.neoli.t. ..dienstmeid, . Jroopman. .diénstknecht, .
aan de njeuwe ~ohoolter:g~c1i,t~ ·~jri -.Daam ·1
                                                                                                                                 ~er. · vlees_chhomver, .'Winlrelier, ketel- '
;~~~~-; ~ëwi~~~b~!~.'                                                                                                            lapper, kl~emnakersclie, veen~. • Dë ·minder- .

                                                                                                                                 j3tjgen' ei(ii:,mvpneride kinderen wotdezi ~e., i

                                                                                                                                 duid a1S te .rzijn ~'. bedrijf. Opvallend ·;is, ~

der Speè;ten ~ in4 :kómt 'hij de dóx;pen D.0n- ~ op ·de ~e b~j~n 'Vall <le lijst van 1

k_~~-'m :·iiaû}~:'de' volgell<ie aantekening . mgezetenen. WIJ)Vel ~tµten:d .de beroepen
voor: ·;;Desa .vólg"~e ·pèr'só~n zijt). te vot~n van boer en boerin 'VOOiko.men, die later niet

ten..Oohier ~der · Specien· ni~ aangei:.ekent .ge- meer worden aangetroffim., tetwijl ·dat ·met het ·
weest,· vemlits alle .woneii in de venen önder beroep mbeider precies ~er50fil äs. Degenen,
                                                                                                                                 H.anJenaar.die met w:beider of .~er&çile" 'WOrden aan-
desen ·. Dorpe, ;zijnde ,.Gerekent '~ ~n _niemve                                                                                                        ~d?lè~..~ohgiejvlolnldiejnk. h·Veei:dIl
Ooli:inie. Bestaande uit Amne Anbeid~rs ·en.·s~                                                                                  geduid zullen
Geringe Veenbasen".            . . .. : ' ' - ·                                                                                  wenk .in het veen                                                         hun
                                                                                                                                                                                                           hen  /
Het blijkt voorts .uit_een .brief, dié het·.gi:'.:                                                                               :w~n e~ 51 1geboo~ Uit
                                                                                                                                                                       (lees: Hauler- 1
meentebestuur op 21 febniari .·l827 aan Gedè- :wijk}. Uit het Stellingweme bVamen: Dollk.er- j
                                                                                                                                 '

                                                                                                                                 l..
puteerde Staten ivan Friesland schreef met het                                                                                   b~r'oQe_k_7!, ,O:oEsltesrlw~o2ld,eW2o, lNveogoard1w..ol·de.           1   Olde- '

ver.zoek  subsidie te  evne'dbefr,(ie'. niSvfi0io0hrrenh  et herstel                                                                                                                                    '     __
van de    .bestaande                                      .'Wil ~D                                                               Ige.bUO.ïtreqiivi;enn:gDFunuer9sWkmoldd
nieuwe schoot Wij ~I;l dàarin: ,,Dl;i Hauler-                                                                                                           no    t  eenie llëals"-reziJll
                                                                                                                                                                 S}lgerswold 1, Ure-
wijk is ei:ine _Vee,nkokinie. die voo,r_roim VijfQg                                                                                                     ~
                                                                                                                                 uppen-texp 5,.Wijnjeter.p 5, Hemrik 1, Bootste~ ;
Jaren js 1be.g~ bev~ te worden t'er' plaatse                                                                                     1, prach~ . 2, Oudega l, Kmjpe l~                                              !
al.waa.r.n.µ de oude School ~g met"eenige hui-
zeri Woiidt g'evOOdeii, daU die•<1oot tijd ~oop !                                                                                hmzen     5,  (t)HIodoemhàsstke~rz.i2w, aHaigasl1r,enShoohruoreeg1a,  1 GOr-   i
ziooen c}oor -het.veigra.ven· der Veeilen van J~ tot                                                                             red.ijk  I.·                                                          Hallum   ·
                                                                                                                                 1, Boornheigum [. .. .. .                                                 .
Jiaa:I'. -al verder en verder
                               heeft Uî1gehreid,·

èii nog zal uitbreiden tot .aan de ·.Scheidmgë
meervari Vriesland en Gtoningen en die inµ -~
eene lengte heeft IV3Il        dt1n twee uren

gaans langs een hoofdva.art 'VS1l destantie tut
          - . ... •                                       " ••                                                                r

                                                                                                                                 -79-
   85   86   87   88   89   90   91   92   93   94   95