Page 90 - 4_Waskemeer 1954-1974
P. 90
·--Öp <Ie pla;l!!S w.aar :ilu .<le z.Uivelf.abriek staat · gegraven, in welke JaatSte_men ;naa.uwlijks Ei)
dage de bewoners ilc3n vinden, en in welke
stond in dte peoode een he11beng, di~"m,ruikers
Gebouwen na .gedallé· opneminge rveel meer
het ~l 1765 droeg. Dit · w.as ·een plclsoor:-
Hie~ede begint :dan.eigedtjÏ::' àe.•g~i~ dan ihan<l~ Kinderen worden 1gevo,pden, ;die
·:va.n.nis van de vervening in het nooroelijk deel i!i&!ii]j
de 1gemeente. Tul 1759 wordt er: reeds veryëeÏld
langs de K.nipslootswijk, die toen Vroü"V:eri\vijlc
heette. In _1die tijd stonden er al een hele rij
huiren .aan weeiJsk.anteri van ibet kanaal. Zo pamdijs op aai.de was. .Vain bîjzOî:H;lere '.beteke-.
oernis is odk
omstreeks 1770 is de hele vaart door het vroe-
gere •Beneden-ilaulerWi;k el . .. . . . . e:&>ploil:atie
!j!eweesl:, <laf de re vweèniïdieènn 'Veen-
~1'-! ·niet ter p~
gebruikt,
w.oon-.doch e1ders. kmriers . de· vee.ooi~
den ni~t in Waskemeer of li~jk.: Als ~e 1
v.engro:vmg van het veen een einde neemt bli3ft !
de armoede, zulks m tegeD:sful!ing ctot h,y. ,de '
waarGroninger. yeenkoloniën,
·niêûw:etanten de veeneiploi-
geheel nieuw dof.P. •.VieeJ.'.b~~~ :.~·:blft :vormen . V3J;I.; w~rllgelegenheid
hebben gecrèt:erid. In dit •v~jn$el ligt ook
toen nog· te Ol9~berk:QOP -.zet;~~p:d- ·~~~te~ .
~::~~-~ mde boofàool2J8ak 'Vl3IIi de structurefo werkloos-
heid onze g€.&lleellté" --. ..... ~-- ·~.;'.."..
Zoals uit het v~ande wel. dUKl~ll;k is
de zogeuaamde 1Hatiler_•:wijk.> Toeij,~·~ · er.' 'al.
gebleken. is de vervening muigevat vanuit
nulrp1er8de2ec8liiijesks~~ihuegtew\~>eeme'<iil.~~ 'h1SO·dOi!~i:nggme~neodth:tba.èanlw.~·~iql,ere;,eim:iasta;e.r:h~b~Jel;l , ;Friesland. Het iligt wel '\'OOI' de hand om aan
,
· ente ~emen, dat de binnentrekkende veenarbei-
!
der$ Wlderen zeer overwegend Friezen -ige-
weest zullëq- ~. Juiste gegevens daarover 0nt~
·w~ ~- woidèn~~ $.!~~~oen ~ocli,i breken, on:i~tten tijae van het •begin der veën-
al emge tijd had -1~ <1
-, • . .·.· · • • • • .-geen ,exploitatie · ~ev-0lkingsragisters werden
Tul 1858 wordt . ~ geheel rueuwe sóhool ·ge-
bo~d. .SOhooThoofdeil >Wa'i:èn achtereenvolg~ aangehouden. Dif'g~ pas na de Napoleon~
tisohe ·peJi.ode. En: ook ~is ihet l)()g niet zo'n
J. R. ·Rasper (181~18~8); -x;t ~~l .(l~·
1838), J.. v. d. Veen (1838). S:'' M· '\!': d. Yelc1e eenvoudige zaak ·de ih.-OOkóm:;t. Vàn àB 'OOwoners·
(1838+-1839), K; Ca.ts (1839), J/."W. Boonem-. van het veendOI!p na tê ~'.De' io.Wmîers van
Haulerwijk ·werden ·.n.t ~eero onder
iner (1839-1857), H. L. de Jong (185~1863), . ~7:r:;;;~ :::nul~~ ~·~~tk~,~~
P. C. Zijlstra (1~1872), M. S. Maaka.l (1872
-1873), ·F. W. :Oijbtra · (187S-..-:1$75), W. onze.igemeent.e opgemaaJd-. Wat het_dOrp'.-~~.
Posthuma (1875:--:-1883), - A; Harsveld (1883-
1898). A. Kuperus (1898-:1903), W. F. Stede- betreflt - en <laar hoort <lus Haülerwijlé, ial-,:
houder (1903-1~7). J. Bokkem (1907-1924), thans gec}eelte~ijk, bij - ivinden we de Volgen-;
H. Meijer (1924-1929), Tj. de Jong· (1929- de beroepen: ·.boer, boerin, iboorerneid; boere-
1931), S. van Hasselt (1931~1941). De i;l~ -~t . ax.beider, arbeiàersche,·· sobapabei-d~;
Van Hasselt wer<l. in de oodog..w.ns i-~îii scliOolçind~jzer, _schipper, ibitkker, ,ib~- 1
Joodse afstamµûng IÇ)Iltslagen:· Na~~\~:-~s
:k.neoli.t. ..dienstmeid, . Jroopman. .diénstknecht, .
aan de njeuwe ~ohoolter:g~c1i,t~ ·~jri -.Daam ·1
~er. · vlees_chhomver, .'Winlrelier, ketel- '
;~~~~-; ~ëwi~~~b~!~.' lapper, kl~emnakersclie, veen~. • Dë ·minder- .
j3tjgen' ei(ii:,mvpneride kinderen wotdezi ~e., i
duid a1S te .rzijn ~'. bedrijf. Opvallend ·;is, ~
der Speè;ten ~ in4 :kómt 'hij de dóx;pen D.0n- ~ op ·de ~e b~j~n 'Vall <le lijst van 1
k_~~-'m :·iiaû}~:'de' volgell<ie aantekening . mgezetenen. WIJ)Vel ~tµten:d .de beroepen
voor: ·;;Desa .vólg"~e ·pèr'só~n zijt). te vot~n van boer en boerin 'VOOiko.men, die later niet
ten..Oohier ~der · Specien· ni~ aangei:.ekent .ge- meer worden aangetroffim., tetwijl ·dat ·met het ·
weest,· vemlits alle .woneii in de venen önder beroep mbeider precies ~er50fil äs. Degenen,
H.anJenaar.die met w:beider of .~er&çile" 'WOrden aan-
desen ·. Dorpe, ;zijnde ,.Gerekent '~ ~n _niemve ~d?lè~..~ohgiejvlolnldiejnk. h·Veei:dIl
Ooli:inie. Bestaande uit Amne Anbeid~rs ·en.·s~ geduid zullen
Geringe Veenbasen". . . .. : ' ' - · wenk .in het veen hun
hen /
Het blijkt voorts .uit_een .brief, dié het·.gi:'.: :w~n e~ 51 1geboo~ Uit
(lees: Hauler- 1
meentebestuur op 21 febniari .·l827 aan Gedè- :wijk}. Uit het Stellingweme bVamen: Dollk.er- j
'
l..
puteerde Staten ivan Friesland schreef met het b~r'oQe_k_7!, ,O:oEsltesrlw~o2ld,eW2o, lNveogoard1w..ol·de. 1 Olde- '
ver.zoek subsidie te evne'dbefr,(ie'. niSvfi0io0hrrenh et herstel ' __
van de .bestaande .'Wil ~D Ige.bUO.ïtreqiivi;enn:gDFunuer9sWkmoldd
nieuwe schoot Wij ~I;l dàarin: ,,Dl;i Hauler- no t eenie llëals"-reziJll
S}lgerswold 1, Ure-
wijk is ei:ine _Vee,nkokinie. die voo,r_roim VijfQg ~
uppen-texp 5,.Wijnjeter.p 5, Hemrik 1, Bootste~ ;
Jaren js 1be.g~ bev~ te worden t'er' plaatse 1, prach~ . 2, Oudega l, Kmjpe l~ !
al.waa.r.n.µ de oude School ~g met"eenige hui-
zeri Woiidt g'evOOdeii, daU die•<1oot tijd ~oop ! hmzen 5, (t)HIodoemhàsstke~rz.i2w, aHaigasl1r,enShoohruoreeg1a, 1 GOr- i
ziooen c}oor -het.veigra.ven· der Veeilen van J~ tot red.ijk I.· Hallum ·
1, Boornheigum [. .. .. . .
Jiaa:I'. -al verder en verder
heeft Uî1gehreid,·
èii nog zal uitbreiden tot .aan de ·.Scheidmgë
meervari Vriesland en Gtoningen en die inµ -~
eene lengte heeft IV3Il dt1n twee uren
gaans langs een hoofdva.art 'VS1l destantie tut
- . ... • " •• r
-79-

