Page 79 - Stukjes in de Saskemare

Nog een klein stukje uit het jaar 1904.

De aardebaan voor de nieuwe weg langs de vaart komt dit jaar klaar. ( hier wordt bedoeld de
Compagnonsweg, maar het duurde nog 7 jaar voordat deze weg verhard werd).

We komen nu in het jaar 1905.
Stropen was in die jaren voor veel minder gegoeden de eenige manier om een stukje vleesch
op tafel te krijgen.
Er heerste nog veel bittere armoede.
Als moeder 's morgens geen brood meer had, dan kregen de kinderen een plak koolraap te
eten voor ze naar school gingen. Soms was er ook geen koolraap, dan gingen ze zonder eten
naar school.

In de Roomboterfabriek alhier ( op het eind van de nu Meester van Hasseltweg ) wordt op 10
Mei voor het eerst als proef met stoom gedraaid. Een mechanische arbeidskracht, het werd
gezien als een Mijlpaal.

( Er waren 3 draaiers in de fabriek, die dus aan de kruk van de centrifuges stonden en zwaar
werk deden, deze verdienden toen 5 gulden in de week ).

Het is 2 Augustus 1905.
De rijksveldwachter W.R. Merk te Haule ontmoette gistermorgen 2 deserteurs uit de
strafkolonie Veenhuizen. Hen aan te houden en weder op te zenden bleek niet het werk van
een ogenblik te zijn.
De vluchtelingen bleken brutale knapen te wezen, vatten Merk op onvoegzame wijze aan,
zoodat deze in een gevaarlijke positie verkeerde. Met behulp van een paar boeren wist men ze
evenwel te knevelen en geboeid in bedwang te houden, totdat er hulp van den
rijksveldwachter W. Russchen te Haulerwijk Beneden ( Waskemeer ) opdaagde en de
onverlaten daarop weder naar de kolonie werden teruggevoerd, waar hun natuurhjk een
afzonderlijke plaats werd aangewezen en zij later voor den strafrechter nadere rekenschap van
hun daden zullen hebben te doen.

Het afgelopen jaar viel er veel regen, het was aan de natte kant.

Op 17 Februari van dit jaar ( 1906 ) is er een verkoping van een puikbest Greidplaatsje bij
herberg Brandsma te Haulerwijk.
De boerderij is eigendom van Jan Pebes Veenboer en is ongeveer 23 Ha. groot en ligt
tegenover de Zuivelfabriek te Beneden.
(Dat is nu P.W.Janssenweg 11 - 12 -13 .)

Sinds menschenheugenis hebben onze boeren niet zooveel voor hunne varkens ontvangen als
tegenwoordig ; en geen wonder dat de fokkerij hier en in deze environs ( = omgeving, een
woord uit de Franse bezetting overgehouden ) met kracht wordt doorgezet. Gelukkig voor dit
onderdeel der boerderij was de aardappeloogst het vorige jaar buitengewoon best, niet alleen
de hoeveelheid, maar ook de qualiteit was uitstekend, en komt het bij de meeste veehouders
op eenige krulstaarten meer of minder niet aan.

R.Reinders
wordt vervolgd.