Page 56 - _R. Reinders Oorlog Waskemeer
P. 56
Oktober. Alle mannen, eerst tot 45 jaar en later tot 55 jaar in heel Friesland
moeten zich melden of worden opgepakt door de "T.O.D.T." voor tewerk-
stelling in Drenthe. Natuurlijk probeert men massaal onder te duiken, wat voor
een groot deel lukt. Vrijwel overal viel de stroom weg en op alle mogelijke
manieren probeerde men nog voor een beetje verlichting te zorgen, vooral met
een kaars of fietsdynamo.
10 november. Grootscheepse razzia's, in b.v. Rotterdam pakte men 50.000
mannen op, die lopende, per Rijnaak of trein werden vervoerd als werkkracht.
In Den Haag "slechts" ± 13.000.
20 november. Overval door de Duitsers op de boerderij op Legauke te Opeinde
(Smallingerland) bewoond door Reinder H. de Vries, waar de K.P. zat
ondergedoken. Tengevolge van de schietpartij vallen de zoons Jan en Marten
en de spoorwegman Gerardus Wagenaar. Alle vee wordt geroofd en de
boerderij platgebrand. Vele ook in Ooststellingwerf opgevangen piloten
werden daar voor een tijdje verzorgd. Wegens de enorme houtroof voor de
ontbrekende brandstof wordt in Amsterdam het overbekende "Vondelpark"
gesloten.
26 november. Boven Haulerwijk explodeerde een B17 Boeïng bommenwerper,
de bemanning probeerde zich per parachute te redden . SEZ/ &;;r'" 11,j:,O w ;V;-/I- I./'I
z tEf3 ó tK O{)RLo~ t{ --
8 december. De K.P. (verzetsmensen) bevrijden 51 min of meer ter dood
veroordeelde gevangenen uit de Leeuwarder gevangenis. Niemand werd weer
gepakt. Allen maakten de bevrijding mee, ondanks klopjachten door de
Duitsers.
11 december. Overval op de gevangenis te Assen door de K.P. " Noord-
Drenthe" vanuit "Hoeve ter Haule", waarbij 29 verzetsmensen werden bevrijd,
waaronder ook een broer was van Ds. Jan Douwes die hier in de jaren 1927-
1930 Herv. predikant was.
December. De fusie tussen de ondergrondse O.o. (Ordedienst) en de K.P.
(Knokploeg) is officieel bevestigd. Ook Haulerwijk had O.o.ers, meest oud -
militairen . Wapendroppingen in wijde omgeving, ook enkele malen in
Veenhuizen, waarbij ook geheime agenten mee kwamen. Daar en ook elders
veel arrestaties door ontdekking van deze wapendepots. Velen hebben hierbij
het leven gelaten.
December. De Lemmerboot was in de oorlog voor velen uit het Westen een
laatste verbinding met het leven in het Noorden van het land, voor Joden,
onderduikers en etenhalers.
1945
Januari. De slavenjacht op mannen voor de arbeidsinzet bereikte haar
hoogtepunt. Niemand was meer veilig, ook in Haulerwijk niet en velen ook uit
Haulerwijk werden te werk gesteld in Smilde voor het z.g. "putjegraven " -
tankvallen etc. Vee! gedwongen evacués uit Limburg (omgeving Roermond)
25

