Page 109 - _R. Reinders Oorlog Waskemeer

1,

NU WIJ DIT JAAR VEERTIG JAAR BEVRIJDING HEBBEN GERDACHT, heb- r., _

"' ,ben we dit gedaan als twee versc\hillende groepen mensen. De
ee~ste groep wordt ,gevormd door hen die zelf de oorlog heb-

ben meegemaakt, en er altijd, nog duidelijke herinneringen

'"' aan hebben.
De tweede groep zijn zij die \in en na de tweede wereldoo: og
geboren zijn, en voor wie bet 'allemaal maar een verhaal lSo

"' Zij kennen de oorlog en de 'beV'rijding alleen maar uit de
tweede hand, Zij moeten .he~~oen l met de verhalen die ze ge-

hoord hebben hebben, van heit ,eri mem en pake en beppe en
- wat ze gelezen hebben, e~~~~ ze pP,de T.V. hebben gezien

in films als "Holocoust".
, Hier zullen wij begr~p voor moeten ' hebben, wat hij of zij niet

heeft meegemaakt blijft vre~md ' . Het kan soms best inte:;" ,:; :J:.Jant

zijn, maar het is toch buitén jee'Ïgen ervarings wereld.
Er wordt nog wel 'eens gevr~agd wel'ke rol en welke betekenis de

kerk had in de dagen van oorlog~n ~ezetting ?

Allereerst; dat de kerk en vooral ds Oegema sterk meeleefde ~et

de ge~innenwaarvan eèn of meer mannen als soldaat betrokken waS

bij de oorlog in de meidagen van 1940, en 'na de capatulatie, t oe-w

er maar gêenberich~ kwam, en vele gezinnen in grote spanning v~
keeràe~i - met ae vraag: wie zal terrigkeren ?
''

--. Aanvankelijk leek het dat er niet veel was veranderd, het leve n
nam weer zijn gewone gang, riiet veel anders dan voor de oorlog .
Maar 1àngL;aam aan werden ve'randeringen ingevoElrd.

, Het Friesch Dagblad verscheen niet meer oYldat Hendrik Algra we i -

gerde met de N.S.B. sani:en te werken " in de redactie.

Steeds meer N.S.B. redacteuren werdèn aangesteld om de volksge e'5'f

, in de hun gewenste richting te sturen:

Op 13 maart '41 werden de radio- organisaties ontbonden, en kr -

, gen wij een rijks radio.omroep. Men wist dat Pers en Radio twe e
geweldige machten waren in het leven van ons volk.

26 Mei '41 kwam de verordening Arbeids dienst: alle mannen van

" 18 - 40 jaar moesten zich melden. , De arbeidsdienst wsoecrdialdiosotri~ ~.fJ1"'"
Hitler genoemd "een nieuwe academie voor nationaal-

opvoeding".
De kerk begreep dat hier wat ' tegen gedaan moest worden. Het wa ~
--. ds Mollema van Oosterwolde, di~ ge::,-cë'Jld. cp de kerkeraadsverga<fÛ,-

n.ng kwam, diè in r0.":'rlatie gaf ' en met de kerl. eraadsleden qespr al,
wat kon en moest geb~uren. ~ij die ~en oproep kregen voor de a -
--. beidsdienst of in Duitslarid, te moe~pn werken vormden een protl~

onderduiken? zo ja, waar : moest men aan geen. Er moest een o~ g~­

, nisatie op touw gezet worden. Toen .is gebleken welk een grote

plaats de kerk in ons leven innam.