Page 84 - 18_janssen_stichting FB

Toen Janssen kort daarop een bczock aan Frcdcriksoord bracht.
bleek hem. dat de onderhoudskosten van de door de maatschappij '
in het leven geroepen instellingen zeer bezwarend waren.

Hij besloot nu wedcrom een groot bcdrag beschikbaar te stcllen.
dat in overleg met de bestuurders der maatschappij voor de vol-
gende doeleinden bestemd zou worden:

le. Er zou een telefoon worden aangelegd, waardoor het alge-
meen bureau zou kunnen spreken met de verschillende boerderijen.
fabrieken, enz., en deze eveneens onderling.

2e. Te Willemsoord zou een cooperatieve stoomzuivelfabriek.
,,Deli" genaamd. met een afromingslokaal gebouwd worden. Deze
fabriek was een ware uitkomst voor kleine boertjes. zowel van de
kolonie zelf als uit de onmiddellijke omgeving. Velen van deze
mensen toch hadden slechts een of twee koeien. Het maken van
boter van zo'n klein aantal brengt bezwaren mee. Vooreerst krijgi.
men van zulk een kleine hoeveelheid nooit prima boter. ten tweede
bestond er in en om de kolonie een gewoonte, waaraan liefst zo
gauw mogelijk een einde diende te komen. De boertjes plachten n.l.
hun overtollige boter te ruilen tegen winkelwaren en bij zo'n mil
trokken zij vaak aan het kortste eind. In de fabriek nu konden zij
voor hun melk een goede prijs bedingen en zo konden zij in het
vervolg hun winkelwaren met gereed geld betalen.

De fabriek ..Deli" kon beginnen met 198 leden, die gezamcnlijk
ongeveer 700 koeien hadden; in 1905 waren er reeds 362 leden met
een totaal van ongeveer 1100 koeien, wel een bewijs. dat deze
schenking van Janssen hogelijk gewaardeerd werd.

In de derde plaats maakte de weldoener het mogelijk. dat men
in de streek. waar de Maatschappij van Weldadigheid haar zegen-
rijk werk doet. en ook in de onmiddellijke omgeving, zich meer op
de heide-ontginning kon gaan toeleggen. Zo stelde hij de bewoners
van het Vledderveen in de gelegenheid om kunstmest te gaan ge-
bruiken. Dit was voor deze mensen een ware uitkomst. Vooreerst
behoefden zij de mest. die zij in een bepaald jaar gebruikten, eerst
het volgende jaar te betalen; bovendien konden zij, doordien zij nu
betere gewassen en een grotere opbrengst verkregen, telkens weer
nieuwe stukjes heidegrond ontginnen. . _

In 1902 werden er van de acht woningen van het door Janssen
gestichte ..Rustoord" zeven door weduwen of weduwnaars be-
woond.

Dit gaf Janssen aanleiJing om wederom voor de Maatschappij
van Weldadigheid een kapitaal beschikbaar te stellen. Dit zou

98