Page 142 - 18_janssen_stichting FB

et pScaftteSand 'verschraalt'. Uit de
oi© derpen verdwijnen de w i n -
kels. Pet s@y theft Seven er moeilijk
m©k@eio Hit @©n v@rg@Bi|king tussen
©©in d@rp met voorzieningen en een
d@trp z@nd©r.v@@ra©'niir6g@Bii bSSikf
dbf d© tr@@iif©if genu@eice©rd©r.ligt.
D© m@d®m@ d©rpsbew@ner maaEt
©ir ftietom wanneer d© piaatseSijke
syp»©rmarkt d© deuren sluit. Overle-
VDmgssfrategieen uif de jyngl© V ^ R
Ihetf ^S^fit®S<andsd@rpo
Door Kirsten van Santen
Foto's Jan de Vries
f anneer een dorp 'ons dorp' is, is het er
altijd goed toeven. Ons dorp is altijd het zijn vooral ouderen en dorpsbewoners zonder auto.
fijnste dorp om in te leven. Het gezellig- Voor jonge gezinnen is het verdwijnen van voorzie-
ste ook. In ons dorp is de gemeen-
schapszin groot. In ons dorp bloeit het
verenigingsleven. Dat was vroeger al zo en zal altijd
zo blijven.
Woensdag 14.00 uur, Donkerbroek. Vrouwen lopen
de Coop-supermarkt binnen. Ze komen terug met
flessen spa, broden of een zak potgrond (aanbie-
ding) in de armen. Een heerlijk dorp, zegt Annet van
der Meulen, terwijl ze met haar autosleutels speelt.
Woensdag 14.30 uur, Waskemeer. Er raast een
vrachtwagen door de straten. Het cafe op de hoek is
gesloten. Een stuk verderop, achter de nieuwbouw-
wijk, rent een gymklas langs de vaart. Docent Menno
Huizinga klokt zijn leerlingen. „£en heerJijk dorp."
Speciaalzaken die in kleine dorpen zetelen, moeten
het veld ruimen. Ze delven het onderspit tegen de
buurtsuper of ze kunnen niet meer opboksen tegen
concurrenten in de grotere kernen. De prijzen wor-
den in een plaatselijke winkel immers opgestuwd
door de relatief hoge transport- en personeelskos-
ten. In het kielzog van de dorpswinkels pakken ook
de apotheek, de huisartsenpraktijk, scholen, cafeta-
ria's en postkantoren hun biezen. Doemscenario: in
een dorp zonder voorzieningen dalen de huizenprij-
zen. De jeugd vertrekt. De leegstand neemt toe. Het
platteland ontvolkt.
De dupe van deze 'verschraling' van het platteland
ningen in hun woonplaats geen enkel probleem. Na-
tuurlijk, het zou fijn zijn; een winkeltje om de hoek.
Voor de vergeten boodschappen. Maar even met de
auto naar het volgende dorp rijden is ook zo gepiept.
Medicijnen kunnen worden afgehaald bij een bereid-
willige particulier. En pinnen doe je later. Wat wel
van groot belang is, is de sfeer. Want het moet wel
gezellig zijn in ons dorp.
Donkerbroek prijst zich rijk met de riante buurtsuper.
Donkerbroek,
n \ onkerbroek is een lastig was: de zandpaden, de vier bak-
rV dorp om 'tussen te ko- kers, twee smeden en drie schil-
men', vindt Jitske Sikkema. Na derswinkels. Voor wie z6 ver
27 jaar is het haar echter gelukt. achterom kan kijken, is het in-
Tijdens dorpsfeesten, of tijdens derdaad - ook in Donkerbroek -
de hevige sneeuwval van een minder geworden. Met als resul-
paar maanden geleden, voelt ze taat dat ouderen naar 'de stad',
hoe hecht de gemeenschap is. dus Oosterwolde of Drachten,
Dat bindt haar aan het dorp. Na- trekken.
tuurlijk is het fijn dat Donker-
broek een Coop-supermarkt Volgens Wolters heeft het dorp
heeft, maar dat is voor Sikkema veel te weinig bejaardenwonin-
geen halszaak. Het gaat haar om gen. Zijn ogen vlammen. De wo-
de gemeenschapszin en het rus- ningen die er nu zijn, voldoen
tige wonen. niet aan de moderne eisen.
Plaatselijk Belang is van plan
zich sterk te maken voor nieuw-
Daar denkt haar dorpsgenote bouw. Want een winkel minder
Annet van der Meulen net zo is het grootste probleem niet.
over. Het gaat om de mensen, Een woning minder wel.
niet om de winkels. Al is het wel
makkelijk en gezellig, zo'n su- De komst van een bedrijvencen-
permarkt om de hoek. Winkelen trum in Donkerbroek is een gun-
in Donkerbroek kost haar veel stige ontwikkeling geweest.
meer tijd dan in Drachten. Ze Maar de geschapen werkgele-
maakt overal een praatje en is genheid schreeuwt om ruimte
zo een halve middag kwijt. Toen om te wonen, bijvoorbeeld op
Van der Meulen tien jaar gele- de braakliggende terreinen in
den van Oosterwolde naar Don- het dorp. En juist daar laat de
kerbroek kwam - waar ze de laat- gemeente Ooststellingwerf ste-
ste premie-A-woning, een gesub- ken vallen, vinden de dorpelin-
sidieerde koopwoning, kon be- gen.
trekken - verklaarden veel vrien-
den haar voor gek. Die lacht ze Politiek
nu vierkant uit. „It is hjir hear-
lik!" Wolters wijst met een beschul-
digende vinger naar de politiek.
Donkerbroek heeft onder meer „Skriuw mar op: de polityk
een ijzerhandel, een parketwin- spant har net genoch yn om it
kel, een fietsenzaak, een bakker, plattelan leefber te halden. Dat
een slager, een snuffelhoek, kin ik dochs wol sizze, Visser?"
twee bloemenwinkels, twee kap- Visser knikt instemmend. „Wen-
pers, een wereldwinkel, een ten yn it goedkeape segmint is
huisartsenpraktijk, een bedrij- min oan te kommen. As der ris
> vencentrum, een fysiotherapeut ien betelbere alderein- of jonge-
en - de grote trots van oud-agra- reinwente leech stiet, steane se
rier en voorzitter van Plaatselijk yn rijen te wachtsjen. Der moat
, Belang Wim Wolters - een 24 mear boud wurde." En: „It moat
J uur per dag te bedienen pinau- net bliuwe sa't it no is. Stilstan is
tomaat. efterutgong."
vDag en nacht Wolters en Visser zijn best ja-
loers op het multifunctionele
QVoor die pinautomaat is hard centrum van Waskemeer. Des-
ytaeknokt door de dorpelingen. ondanks heeft Donkerbroek -
*Worig jaar april sloot de Rabo- hun dorp - niets te klagen. Het
P'bank de deuren. Een zogeheten jeugdvoetbal floreert, er zijn tal-
•n|npandige pinautomaat wilde de loze actieve verenlgingen. De
v4>ank nog wel achterlaten, bij- klaverjasvereniging, de volks-
Afyoorbeeld in restaurant Het Wit- dansgroep, twee muziekkorp-
wke Huis, maar dat was onaccep- sen, een toneelvereniging, zang-
z'jtabel voor de mannen van Plaat- koren. En niet te vergeten het
V^selijk Belang. Ze wilden dag en cafe van Hedde Cazemier, dat
k^nacht buiten kunnen pinnen. een belangrijke sociale functie
df Het dorp won de slag. voor de dorpsjeugd vervult.
r|„Fernimst wol dat it sa njonken- Wat maakt Donkerbroek, de rij-
tjlytsen, stapke foar stapke, ek ke waaier aan voorzieningen
•hjir achterut giet", zegt Anne daargelaten, nou zo bij zonder?
(Visser, sinds 1975 leraar aan de Wolters: „Der is hjir echt in sfear
' christelijke basisschool in Don- mei mekoar." Misschien, als hij
kerbroek. „Doe't ik hjir kaam, echt heel oud is, verhuist hij
wie der noch folle mear." Ook naar Olderberkoop of Appel-
oud-boer Wolters weet nog scha. Als zijn vrouw wil tenmin-
goed hoe het 49 jaar geleden ste. „Moai net", roept ze.